ઈરાન સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને તેલની વધતી કિંમતો વચ્ચે ઈરાને એક મોટો પ્રસ્તાવ મુક્યો છે. ઈરાને કહ્યું છે કે જો અમેરિકા સૈન્ય દબાણ ઘટાડે છે અને તેના બંદરો પરથી નાકાબંધી હટાવે છે, તો તે સાત દિવસમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલી શકે છે. આ માર્ગ વિશ્વ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠાનો મોટો હિસ્સો આ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે.
જાપાની ન્યૂઝ એજન્સી ક્યોદો ન્યૂઝના રિપોર્ટ અનુસાર ઈરાનના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ આ જાણકારી આપી છે. અધિકારીએ કહ્યું કે ઈરાન વાટાઘાટોનો રસ્તો બંધ કરવા માંગતું નથી, પરંતુ અમેરિકાએ પણ તેની તરફથી નક્કર પગલાં લેવા પડશે. ઈરાનનું કહેવું છે કે માત્ર મંત્રણાની વાત કરવાથી કોઈ ઉકેલ નહીં આવે, પરંતુ અમેરિકાએ જમીન પર પોતાની ગંભીરતા બતાવવી પડશે.
ઈરાને ટ્રમ્પ માટે હોર્મુઝ ખોલવાની શરત મૂકી
ઈરાનની મુખ્ય માંગ એ છે કે અમેરિકા પર્સિયન ગલ્ફ અને તેની આસપાસ લશ્કરી દબાણ ઓછું કરે. આ સાથે ઈરાનના બંદરો પર અમેરિકન નાકાબંધી હટાવી જોઈએ. ઈરાનનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી તેની સામે સૈન્ય કાર્યવાહીનો ખતરો રહેશે ત્યાં સુધી વાતચીતને આગળ વધારવી મુશ્કેલ રહેશે.
ઈરાનના અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, જો અમેરિકા તેની તરફથી પ્રારંભિક પગલાં લે છે, તો તેહરાન એક અઠવાડિયાની અંદર હોર્મુઝને ફરીથી ખોલવા તરફ આગળ વધી શકે છે. ઈરાને આ પ્રસ્તાવ મધ્યસ્થીઓ દ્વારા અમેરિકાને મોકલ્યો છે. આ સમાચાર પછી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં હલચલ મચી ગઈ હતી અને તેલના ભાવમાં ઘટાડો થયો હતો.
ઈરાને પહેલેથી જ કહ્યું છે કે જો અમેરિકા તેની નાકાબંધી અને સૈન્ય ગતિવિધિઓ સમાપ્ત કરે છે, તો હોર્મુઝને આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમો હેઠળ ખોલી શકાય છે. રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને સપ્ટેમ્બરમાં પણ આવું જ વલણ રજૂ કર્યું હતું.
ટ્રમ્પ અને પેજેશકિયનની બેઠકમાં બ્રેક લાગી હતી
આ દરમિયાન, યુનાઇટેડ નેશન્સ જનરલ એસેમ્બલીની બેઠક દરમિયાન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયનની સંભવિત મુલાકાત પર પણ નજર હતી. જો કે ઈરાનના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર હાલમાં બંને નેતાઓ વચ્ચે સીધી મુલાકાતની કોઈ યોજના નથી.
ઈરાનની ટીમ હાલમાં ન્યૂયોર્કમાં છે અને તેને મધ્યસ્થી દ્વારા મંત્રણા આગળ વધારવાની સત્તા છે. ઈરાને 16 સપ્ટેમ્બરે અમેરિકાને યુદ્ધ ખતમ કરવાનો પ્રસ્તાવ પણ મોકલ્યો હતો. તેહરાનનું કહેવું છે કે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા દરમિયાન વાતચીતનો માર્ગ ખુલી શકે છે, પરંતુ આ માટે અમેરિકાએ પહેલા તેની ગંભીરતા બતાવવી પડશે.
આવી સ્થિતિમાં, આગળની વાતચીત અમેરિકાના આગામી પગલા પર ઘણી હદ સુધી નિર્ભર હોય તેવું લાગે છે. જો સૈન્ય દબાણ ઘટાડવા અને નાકાબંધી હટાવવામાં કોઈ નક્કર પ્રગતિ થાય છે, તો આ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાનો માર્ગ મોકળો કરી શકે છે.
આ પણ વાંચો- જમુઈની ઘટનામાં મોટી કાર્યવાહી, મુખ્ય આરોપી નંદન યાદવનું એન્કાઉન્ટર, બીજા આરોપી હરે રામનો પગ ભાંગ્યો
