ઈરાન અને અમેરિકા-ઈઝરાયેલ વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં એક નવો પડકાર ઉભો થયો છે. ઈરાનના સસ્તા વન-વે એટેક ડ્રોન (વન-વે યુએવી) યુએસ પેટ્રિઓટ એર-ડિફેન્સ સિસ્ટમ માટે ગંભીર સમસ્યા બની ગયા છે. ઈરાન મુખ્યત્વે શાહેદ-136 જેવા ડ્રોનનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે, જેની કિંમત લગભગ 20 હજાર ડોલર (લગભગ 16-17 લાખ રૂપિયા) છે. આ ડ્રોન સરળ, ઓછી કિંમતના છે અને મોટા પાયે ઉત્પાદન કરી શકાય છે. તાજેતરના હુમલાઓમાં, ઈરાને આ ડ્રોન વડે અમેરિકી સૈન્ય મથકો, તેલ સુવિધાઓ અને નાગરિક વિસ્તારો પર હુમલો કર્યો છે. અમેરિકા અને તેના સાથીઓએ આ સસ્તા હથિયારોને રોકવા માટે મોંઘી મિસાઈલો છોડવી પડી રહી છે, જેના કારણે સંરક્ષણ બાજુ પર આર્થિક અને સંસાધનનું દબાણ વધ્યું છે.
યુએસ પેટ્રિઓટ સિસ્ટમ્સ (ખાસ કરીને PAC-3 ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલો)ની કિંમત લગભગ $4 મિલિયન (આશરે રૂ. 33 કરોડ) છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાત જેવા અહેવાલો અનુસાર, આ મિસાઇલો 90 ટકાથી વધુ ઈરાની ડ્રોન અને બેલિસ્ટિક મિસાઇલોને સફળતાપૂર્વક અટકાવી રહી છે. જો કે, આટલી મોંઘી મિસાઈલનો ઉપયોગ માત્ર 20 હજાર ડોલરના ડ્રોનનો નાશ કરવા માટે થઈ રહ્યો છે, જે લાંબા ગાળે બિનઆર્થિક સાબિત થઈ રહ્યો છે. THAAD પ્રણાલીની મિસાઇલો વધુ ખર્ચાળ ($12 મિલિયન) છે.
આ પડકાર કેટલો મોટો છે?
કતાર જેવા ગલ્ફ દેશોમાં પેટ્રિઅટ સ્ટોકની મર્યાદિત ઉપલબ્ધતા છે, જ્યાં મિસાઇલો વર્તમાન દરે માત્ર થોડા દિવસો જ ટકી શકે છે. અમેરિકન ફાઇટર પ્લેન દ્વારા ડ્રોનને પણ રોકવામાં આવી રહ્યા છે, પરંતુ એકંદરે સંરક્ષણ સંસાધનોનો ઝડપથી ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે ઈરાન જાણી જોઈને સસ્તા ડ્રોન વડે હુમલા કરી રહ્યું છે જેથી દુશ્મન પક્ષની ઈન્ટરસેપ્ટર મિસાઈલોનો નાશ થાય અને વધુ ખતરનાક બેલેસ્ટિક મિસાઈલો માટે રસ્તો સાફ થઈ જાય.
