બગદાદ, એજન્સી.
પુરાતત્વવિદોને ઈરાકની એક ગુફામાંથી 75 હજાર વર્ષ જૂનું હાડપિંજર મળ્યું છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે તેનો ઇતિહાસ સૌથી જૂની હિંસક ઘટના સાથે જોડાયેલો છે. તેમના મતે લગભગ 45 વર્ષનો આ પ્રાચીન માનવ (નીએન્ડરથલ) છાતી પર લાકડાના તીક્ષ્ણ ભાલાથી અથડાવાને કારણે મૃત્યુ પામ્યો હશે. હાડપિંજરના ખભાના હાડકામાં મળેલું ગોળ કાણું આ શંકાને મજબૂત કરે છે. આ હુમલો હત્યાના ઈરાદે કરવામાં આવ્યો હોઈ શકે છે.
ઇતિહાસની સૌથી જૂની હત્યા
આ શોધ માનવ ઇતિહાસમાં ઇરાદાપૂર્વકની હિંસાના સૌથી જૂના સંભવિત કેસોમાંની એક હોઈ શકે છે. આ હાડપિંજર ઈરાકની શનિદર ગુફામાંથી મળી આવ્યું હતું. આ સ્થાન પ્રાચીન મનુષ્યોના અવશેષો અને તેમની દફન પરંપરાઓથી સંબંધિત શોધ માટે જાણીતું છે. આ ગુફામાંથી મળેલા અવશેષો દર્શાવે છે કે તેઓ તેમના મૃતકોને વારંવાર અહીં લાવી દફનાવતા હતા. પુરાતત્વવિદોએ આ હાડપિંજરને ‘શનિદર એ’ નામ આપ્યું છે. જો કે, હાડપિંજર સંપૂર્ણ નથી. તેમાં લગભગ સંપૂર્ણ જમણો હાથ, ત્રણ પાંસળી, છ દાંત અને ડાબા ખભાનું હાડકું સામેલ હતું.
તેની તપાસ દરમિયાન તેની નજર ખભાના હાડકાની કિનારે બનેલા ગોળાકાર છિદ્ર પર પડી. તેનો વ્યાસ લગભગ 1.5 સેન્ટિમીટર હતો. છિદ્ર પાસે હાડકાનો એક નાનો ગોળ ટુકડો પણ મળી આવ્યો હતો, જે એવું લાગતું હતું કે જાણે કોઈ તીક્ષ્ણ વસ્તુ તેને બહાર ધકેલી ગઈ હોય. પુરાતત્ત્વશાસ્ત્રીઓએ એ પણ તપાસ્યું કે શું છિદ્ર મૃત્યુ પછી લાંબા સમય સુધી બનાવવામાં આવ્યું હતું. તેઓએ જોયું કે ઈજાનું કદ અને આકાર સૂચવે છે કે તે મૃત્યુ સમયે થયું હતું.
જીવન માત્ર ટકી રહેવાના સંઘર્ષ પૂરતું મર્યાદિત નથી
પુરાતત્વવિદોની આ શોધ દર્શાવે છે કે તે સમયગાળામાં જીવન માત્ર અસ્તિત્વ માટેના સંઘર્ષ પૂરતું મર્યાદિત ન હતું. ઈજા, સંભાળ, સામાજિક સંબંધો અને મૃત્યુની આસપાસના સંજોગો પણ ખૂબ જટિલ હતા. ઉલ્લેખનીય છે કે આ પહેલા પણ શનિદર ગુફામાંથી ગંભીર ઇજાઓ સાથે નિએન્ડરથલનું હાડપિંજર મળી આવ્યું હતું. 2009 માં, પુરાતત્વવિદોએ પુખ્ત પુરૂષના અવશેષોનો અભ્યાસ કર્યો. તેની એક પાંસળી પર કટ હતો.
