પાકિસ્તાન હજુ પણ ભારત વિરુદ્ધ સક્રિય આતંકવાદી જૂથોનું કેન્દ્ર છે. યુએસ કોંગ્રેસ રિસર્ચ સર્વિસ (CRS)ના તાજેતરના રિપોર્ટમાં આ વાત સામે આવી છે. રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જમ્મુ-કાશ્મીર અને ભારત પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને પાકિસ્તાનમાં ઘણા મોટા આતંકવાદી સંગઠનો સક્રિય છે. આ અહેવાલમાં એક ચિંતાજનક સંદેશ છે – ભારત, ખાસ કરીને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જમ્મુ અને કાશ્મીરને નિશાન બનાવતા આતંકવાદી સંગઠનો કોઈપણ ડર વગર અને કોઈપણ અવરોધ વિના પાકિસ્તાનની ધરતી પરથી પોતાની ગતિવિધિઓ કરી રહ્યા છે.
25 માર્ચે જાહેર કરાયેલ CRSના ‘ઈન ફોકસ’ રિપોર્ટમાં 15 આતંકવાદી સંગઠનોનું વિગતવાર વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. આમાંના ઘણા જૂથોને યુએસ દ્વારા ‘ફોરેન ટેરરિસ્ટ ઓર્ગેનાઈઝેશન’ (FTO) જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. રિપોર્ટ ‘ભારત અને કાશ્મીર કેન્દ્રિત આતંકવાદી જૂથો’ તરફથી સતત ધમકીઓ તરફ નિર્દેશ કરે છે. આમાં મુખ્યત્વે સમાવેશ થાય છે-
- લશ્કર-એ-તૈયબા (LeT)
- જૈશ-એ-મોહમ્મદ (JeM)
- હરકત-ઉલ-જેહાદ-ઇસ્લામી (HUJI)
- હરકત ઉલ-મુજાહિદ્દીન (HUM)
- હિઝબુલ મુજાહિદ્દીન (HM)
મોટા આતંકવાદી સંગઠનોની સ્થિતિ
લશ્કર-એ-તૈયબા (LeT): 1980 ના દાયકાના અંતમાં રચાયેલ આ સંગઠનને 2001માં FTO જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. તે હજુ પણ પાકિસ્તાનના પંજાબ અને પાકિસ્તાનના કબજા હેઠળના કાશ્મીર (PoK)માં સ્થિત છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ‘હાફિઝ સઈદના નેતૃત્વમાં આ જૂથે પ્રતિબંધોથી બચવા માટે તેનું નામ બદલીને ‘જમાત-ઉદ-દાવા’ કરી દીધું છે.’ તેની પાસે ‘કેટલાક હજાર લડવૈયાઓ’ છે અને તે સંગઠન હતું જેણે 2008ના મુંબઈ હુમલાની માસ્ટરમાઇન્ડ કરી હતી, જેમાં 166 લોકો માર્યા ગયા હતા.
જૈશ-એ-મોહમ્મદ (JeM): વર્ષ 2000માં મસૂદ અઝહરે સ્થાપેલા આ જૂથને 2001માં FTO પણ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. તેણે 2001માં ભારતીય સંસદ હુમલામાં લશ્કરને સમર્થન આપ્યું હતું. રિપોર્ટ અનુસાર, જૈશ પાસે લગભગ 500 સશસ્ત્ર આતંકવાદીઓ છે જેઓ ભારત, અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાનમાં કામ કરે છે. આ સંગઠનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય જમ્મુ અને કાશ્મીરના ભારતીય કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશને પાકિસ્તાન સાથે ‘મર્જ’ કરવાનો છે. રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ‘જૈશે ખુલ્લેઆમ અમેરિકા વિરુદ્ધ યુદ્ધની જાહેરાત કરી છે.’
હિઝબુલ મુજાહિદ્દીન (HM): 1989 માં રચાયેલ આ કાશ્મીર-કેન્દ્રિત જૂથને 2017 માં યુએસ દ્વારા આતંકવાદી સંગઠન જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. તેમાં લગભગ 1500 કેડર (આતંકવાદી) છે જેઓ ‘કાશ્મીરની સ્વતંત્રતા અથવા જમ્મુ અને કાશ્મીરનું પાકિસ્તાન સાથે વિલીનીકરણ’ની માંગ કરે છે.
