અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વાટાઘાટો ભલે ઉકેલાઈ ન હોય, પરંતુ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી સારા સમાચાર આવી રહ્યા છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: પાકિસ્તાનની રાજધાની ઈસ્લામાબાદમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની શાંતિ મંત્રણા અનિર્ણિત રહી. આ સમયગાળા દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે કોઈ બાબત પર સહમતિ બની શકી ન હતી. આ વાત ભલે બે દેશો વચ્ચે જ થઈ હોય પરંતુ દુનિયાની નજર તેના પર ટકેલી હતી. તેનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર હોર્મુઝની સામુદ્રધુની હતી, જે યુદ્ધ પછીથી રક્ષિત છે. જોકે શનિવારે આ દરિયાઈ માર્ગ પરથી ઓછામાં ઓછા 16 જહાજો પસાર થયા હતા. યુદ્ધવિરામ બાદ તે સૌથી વ્યસ્ત દિવસ હતો.

યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (સેન્ટકોમ) અનુસાર, યુએસ નેવીના ગાઇડેડ-મિસાઇલ ડિસ્ટ્રોયર યુએસએસ ફ્રેન્ક ઇ. પીટરસન અને યુએસએસ માઇકલ મર્ફી આ પ્રદેશમાં સક્રિય છે. આ જહાજો ખાસ કરીને જહાજો માટે માર્ગ સુરક્ષિત કરવા માટે ઈરાની દરિયાઈ ખાણોને સાફ કરવા માટે કામગીરીમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. નૌકાદળના વોચડોગ મરીન ટ્રાફિકે જણાવ્યું હતું કે ચીન, હોંગકોંગ અને લાઇબેરિયા દ્વારા ફ્લેગ કરાયેલા ત્રણ વિશાળ ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કરને યુએસએસ માઇકલ મર્ફીના એસ્કોર્ટ હેઠળ સફળતાપૂર્વક પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.

તે જ સમયે, યુએસ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જેડી વેન્સે, તેમના સંક્ષિપ્ત સંબોધનમાં, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાના સંવેદનશીલ વિષય પર કોઈ મતભેદનો ઉલ્લેખ કર્યો ન હતો. તમને જણાવી દઈએ કે આ વિશ્વનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગ છે, જેનાથી વૈશ્વિક તેલ સપ્લાયનો પાંચમો ભાગ પસાર થાય છે. આ માર્ગ બંધ થવાને વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા માટે મોટો ખતરો માનવામાં આવી રહ્યો છે.

પાકિસ્તાનનો સંયુક્ત પેટ્રોલિંગ પ્રસ્તાવ

ઈસ્લામાબાદમાં યોજાયેલી યુએસ-ઈરાન સીધી વાટાઘાટોમાં, પાકિસ્તાને આ વિવાદિત જળમાર્ગમાં જહાજોની અવરજવરને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે એક માળખું રજૂ કર્યું છે. અલ જઝીરા અરેબિક રિપોર્ટ અનુસાર, એક સૂત્રએ પુષ્ટિ કરી છે કે પાકિસ્તાને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં સંયુક્ત પેટ્રોલિંગનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે આ માર્ગને સુરક્ષિત અને અવરોધ મુક્ત બનાવવાનો છે. પાકિસ્તાને સૂચન કર્યું છે કે પ્રાદેશિક સ્થિરતા માટે આ વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ પર દેખરેખ રાખવા માટે સંયુક્ત મિકેનિઝમ વિકસાવવામાં આવે.

હોર્મુઝનું ઉદઘાટન શા માટે જરૂરી છે?

વિશ્વની કુલ તેલ નિકાસમાંથી લગભગ 20 ટકા આ સાંકડા જળમાર્ગમાંથી પસાર થાય છે. યુદ્ધ દરમિયાન આ માર્ગના વિક્ષેપને કારણે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ભારે અસ્થિરતા સર્જાઈ હતી. હવે શનિવારે એક જ દિવસમાં 16 જહાજો તેને પાર કરી ગયા છે, તે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે રાહતની નિશાની છે.