યુએસ-ઈરાન યુદ્ધ: મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ફરી એકવાર ગંભીર સ્તરે પહોંચી ગયો છે. અમેરિકી સેના દ્વારા ઈરાનના કેટલાક વિસ્તારોમાં કરવામાં આવેલા નવા હવાઈ હુમલા બાદ સ્થિતિ વધુ તંગ બની ગઈ છે. હુમલા બાદ દક્ષિણ ઈરાનના સિરિક, મિનાબ, બંદર અબ્બાસ, કેશ્મ આઈલેન્ડ અને ગોર્ગન વિસ્તારોમાંથી વિસ્ફોટના અહેવાલો આવ્યા છે.
આ સૈન્ય કાર્યવાહી પહેલા, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો હતો કે વોશિંગ્ટન જો જરૂરી હોય તો વધુ કડક પગલાં લેવા તૈયાર છે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા પહેલા જ કાર્યવાહી કરી ચૂક્યું છે અને જો ઈરાન પોતાનું વલણ નહીં બદલે તો ભવિષ્યમાં પણ આવી કાર્યવાહી ચાલુ રહી શકે છે. ટ્રમ્પે તેહરાનને વાતચીત અને સમાધાનનો માર્ગ અપનાવવાની પણ અપીલ કરી હતી.
સેન્ટકોમે હુમલાની પુષ્ટિ કરી છે
અમેરિકી રક્ષા મંત્રી પીટ હેગસેથે પણ સંકેત આપ્યા હતા કે અમેરિકી સેનાની સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) એક મોટા સૈન્ય ઓપરેશનમાં વ્યસ્ત છે. સેન્ટકોમે બાદમાં પુષ્ટિ કરી હતી કે રાષ્ટ્રપતિની સૂચના પર વિવિધ ઈરાની વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. અમેરિકાનું કહેવું છે કે ક્ષેત્રમાં ઈરાનની કથિત આક્રમક ગતિવિધિઓના જવાબમાં આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.
ઈરાનનો વળતો હુમલો
અમેરિકન કાર્યવાહી બાદ ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) એ પણ વળતી કાર્યવાહી કરી હતી. અહેવાલો અનુસાર, હોર્મુઝ વિસ્તારમાંથી પસાર થતા બે જહાજોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. IRGC દાવો કરે છે કે તેણે જવાબી કાર્યવાહીના ભાગરૂપે કુલ 18 મહત્વપૂર્ણ લક્ષ્યો પર હુમલો કર્યો છે. તેમાં બહેરીનમાં એક એરબેઝ અને કુવૈતમાં બે લશ્કરી એરબેઝનો સમાવેશ થાય છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બંધ કરવાની જાહેરાત
વધતા તણાવ વચ્ચે ઈરાને એક મોટો વ્યૂહાત્મક નિર્ણય લીધો છે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે. ઈરાનના સંયુક્ત સૈન્ય કમાન્ડના જણાવ્યા અનુસાર, હવે આ માર્ગ પરથી તેલના ટેન્કરો, માલવાહક જહાજો અને અન્ય દરિયાઈ જહાજોની અવરજવરને મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.
ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે પ્રતિબંધો છતાં આ વિસ્તારમાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરી રહેલા જહાજોને નિશાન બનાવી શકાય છે. તહેરાને અમેરિકન દાવાઓને પણ ફગાવી દીધા છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ દરિયાઈ માર્ગ પર હિલચાલ સામાન્ય અને સલામત રહે છે. જોકે, યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડનું કહેવું છે કે કેટલાક કોમર્શિયલ જહાજો હજુ પણ આ માર્ગનો ઉપયોગ કરી રહ્યાં છે.
ટ્રમ્પના દાવા પર ઈરાનનો વળતો પ્રહાર
દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે એક ઈન્ટરવ્યુમાં દાવો કર્યો હતો કે ઈરાનના અધિકારીઓએ તેમનો સંપર્ક કર્યો હતો અને તેમને બોમ્બ ધડાકા બંધ કરવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે સ્થિતિ ટૂંક સમયમાં સામાન્ય થઈ શકે છે, પરંતુ જો જરૂર પડશે તો અમેરિકા વધુ સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં ડરશે નહીં. ટ્રમ્પે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે તાજેતરના હુમલામાં ઈઝરાયેલની કોઈ ભૂમિકા નથી.
ઈરાને આ દાવાઓને સંપૂર્ણપણે ખોટા ગણાવ્યા છે. ઈરાનના સરકારી મીડિયા અનુસાર, ઈરાનના કોઈ અધિકારીએ ટ્રમ્પ કે અમેરિકી પ્રશાસનનો સંપર્ક કર્યો નથી. તેહરાનનું કહેવું છે કે આવા દાવા તથ્યો પર આધારિત નથી અને તેને ભ્રામક ગણાવ્યા છે.
મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા સૈન્ય તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લગતા પગલાઓએ વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા અંગે નવી ચિંતાઓ ઊભી કરી છે.
