ભારત સાથેના સીમા વિવાદ પર વાહિયાત નિવેદનો આપ્યા બાદ નેપાળ હવે તેના હોશ ઉડી ગયું છે. ગયા મહિને નેપાળના વડા પ્રધાન બલેન શાહે એમ કહીને વિવાદ સર્જ્યો હતો કે તેઓ ભારત સાથેના સરહદી વિવાદોના ઉકેલ માટે ચીન અને બ્રિટનનો સંપર્ક કરશે. આ પછી ભારતે નેપાળને સ્પષ્ટપણે સમજાવ્યું હતું કે આ મામલે કોઈ ત્રીજા દેશની દખલગીરી સહન કરવામાં આવશે નહીં. હવે નેપાળે પણ આ માટે સહમતિ દર્શાવી છે. નેપાળના વિદેશ મંત્રીએ સંસદમાં કહ્યું છે કે ભારત-નેપાળ સરહદ વિવાદ સંપૂર્ણપણે દ્વિપક્ષીય મામલો છે અને તેમાં કોઈ ત્રીજા પક્ષની કોઈ ભૂમિકા નથી.
નેપાળની સંસદને સંબોધતા શિશિર ખાનાલે વડા પ્રધાન બલેન શાહના નિવેદનને કારણે ઊભા થયેલા વિવાદને શાંત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પોતાના ભાષણમાં તેમણે કહ્યું, “હું આ ગૃહમાં સ્પષ્ટ કરવા માંગુ છું કે નેપાળ-ભારત સરહદ દ્વિપક્ષીય મુદ્દો છે. નેપાળ હંમેશા બંને દેશો વચ્ચેના ઐતિહાસિક કરારોના આધારે વાતચીત દ્વારા આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માંગે છે.”
નેપાળના વિદેશ મંત્રીની સ્પષ્ટતા
નેપાળી વિદેશ મંત્રીએ વધુમાં સ્પષ્ટતા કરી હતી કે વડા પ્રધાન ત્રીજા પક્ષ દ્વારા મધ્યસ્થી લેવાનો ઇરાદો ધરાવતા ન હતા, પરંતુ તેમનો મતલબ એ હતો કે જો ચીન અથવા બ્રિટન પાસે ‘સુગૌલી સંધિ’ સમયગાળાના ઐતિહાસિક દસ્તાવેજો ઉપલબ્ધ હોય, તો તેનો ઉપયોગ તકનીકી પ્રક્રિયામાં મદદ કરવા માટે થઈ શકે છે. તમને જણાવી દઈએ કે આ પહેલા શિશિર ખનાલ પણ ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા. અહીં પણ તેમણે ભારત સાથેના સરહદી વિવાદોને પરસ્પર વાતચીત દ્વારા ઉકેલવાની વાત કરી હતી. આ પછી હવે તેમણે સંસદમાં પણ ખુલાસો કર્યો છે.
નેપાળી PMએ શું કહ્યું?
નેપાળના વડા પ્રધાન બલેન્દ્ર શાહે ગયા મહિને સંસદમાં નિવેદન આપતા કહ્યું હતું કે જે રીતે ભારતે નેપાળની જમીન પર અતિક્રમણ કર્યું છે, તેવી જ રીતે નેપાળે પણ ઘણી જગ્યાએ ભારતની જમીન પર અતિક્રમણ કર્યું છે. આ દરમિયાન તેમણે વિવાદ ઉકેલવા માટે ચીન અને બ્રિટનનો ઉલ્લેખ કરવાનું શરૂ કર્યું. શાહે સંસદમાં કહ્યું હતું કે, “તમને એક હકીકત જાણીને આશ્ચર્ય થશે જે મને વડા પ્રધાન બન્યા પછી જ ખબર પડી છે. ભારતે નેપાળના પ્રદેશો પર અતિક્રમણ કર્યું છે એટલું જ નહીં, નેપાળે પણ ઘણી જગ્યાએ ભારતીય પ્રદેશોમાં અતિક્રમણ કર્યું છે. હવે બંને દેશોએ તથ્યોની તપાસ કરવી જોઈએ અને સાથે બેસીને આ મુદ્દાનો ઉકેલ લાવવો જોઈએ.”
