મધ્ય પૂર્વમાં સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પર વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે, વિશ્વનું ધ્યાન હવે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં મલક્કાની સામુદ્રધુની તરફ ગયું છે. અમેરિકા અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલા નવા સંરક્ષણ કરારે વિશ્વ કૂટનીતિમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અમેરિકા હવે વૈશ્વિક વેપારની લાઈફલાઈન ગણાતા વિશ્વના મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગો પર પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહ્યું છે.
આ સપ્તાહના અંતમાં યુએસ અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષણ સોદો સીલ કરવામાં આવ્યો હતો. આ અંતર્ગત અમેરિકન મિલિટરી એરક્રાફ્ટને ઈન્ડોનેશિયન એરસ્પેસમાં ઉડવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. સત્તાવાર રીતે તેને સંરક્ષણ સહકાર નામ આપવામાં આવ્યું છે, પરંતુ તેની વ્યૂહાત્મક અસરો વધુ છે.
આ કરાર યુએસને સ્ટ્રેટ ઓફ મલક્કા સુધી સીધી દેખરેખ અને લશ્કરી પહોંચ આપે છે. હોર્મુઝમાં ઈરાન પર દબાણ બનાવવાની સાથે અમેરિકા હવે હિંદ મહાસાગર અને પૂર્વ એશિયાને જોડતા આ સૌથી વ્યસ્ત માર્ગ પર પોતાની હાજરીનો અહેસાસ કરાવી રહ્યું છે.
મલક્કાનું મહત્વ હોર્મુઝ કરતાં વધુ વ્યાપક છે. જ્યારે હોર્મુઝ મુખ્યત્વે તેલના પુરવઠા માટે જાણીતું છે, ત્યારે મલાક્કા ઉર્જા તેમજ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ, ઔદ્યોગિક ઘટકો અને અન્ય માલસામાનના વેપાર માટેનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે.
ચીન તેની ઉર્જા જરૂરિયાતો (તેલની આયાત) માટે આ માર્ગ પર નિર્ભર છે. બેઇજિંગ આને તેની સૌથી મોટી વ્યૂહાત્મક નબળાઈ માને છે, જેને મલક્કા ડાઈલેમા કહેવામાં આવે છે. ઈન્ડોનેશિયા, મલેશિયા અને સિંગાપોર સંયુક્ત રીતે આ માર્ગનું સંચાલન કરે છે. સિંગાપોર માટે આ જળમાર્ગ તેના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ છે.
