મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા તણાવ અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની આસપાસ ચાલી રહેલા મડાગાંઠ વચ્ચે અમેરિકાને મોટું નુકસાન થયું છે. યુએસ નેવીનું સૌથી મોંઘું અને અદ્યતન માનવરહિત જાસૂસ ડ્રોન MQ-4C ટ્રાઇટન પર્સિયન ગલ્ફમાં ક્રેશ થયું છે. યુએસ નેવલ સિક્યુરિટી કમાન્ડના તાજેતરના અકસ્માત અહેવાલ મુજબ, MQ-4C ટ્રાઇટોન 9 એપ્રિલે ક્રેશ થયું હતું. અહેવાલમાં ઘટનાનું સ્થાન ગુપ્ત રાખવામાં આવ્યું છે અને ઓપરેશનલ સુરક્ષા કારણોસર તેને ગુપ્ત રાખવામાં આવ્યું છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડિફેન્સની વર્ગીકરણ પ્રણાલી હેઠળ $2.5 મિલિયનથી વધુનું નુકસાન કરતી ઘટનાઓને ‘ક્લાસ A’ અકસ્માતો ગણવામાં આવે છે. આ ડ્રોનની કિંમત 240 મિલિયન ડોલરની વચ્ચે હોવાનું કહેવાય છે.
હકીકતમાં, પ્રારંભિક અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ઈરાની સૈન્ય કાર્યવાહીમાં ડ્રોનને નષ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ અમેરિકી અધિકારીઓએ તેને ‘અકસ્માત’ ગણાવ્યું છે. ફ્લાઇટ ટ્રેકિંગ ડેટા અનુસાર, ડ્રોન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર એક મિશન પૂર્ણ કરીને પરત ફરી રહ્યું હતું. અચાનક તેણે ઈમરજન્સી કોડ જારી કર્યો અને ઝડપથી ઊંચાઈ ગુમાવતા રડાર પરથી ગાયબ થઈ ગયો. આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે અમેરિકા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને લઈને ઈરાન સાથે તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યું છે. સિન્હુઆ ન્યૂઝ એજન્સીએ સીબીએસ ન્યૂઝને ટાંકીને કહ્યું કે 1 એપ્રિલથી અમેરિકાએ ઈરાન પાસે લગભગ 24 MQ-9 રીપર ડ્રોન ગુમાવ્યા છે. આ નુકસાનની કુલ અંદાજિત રકમ આશરે $720 મિલિયન હોવાનું કહેવાય છે. MQ-9 રીપર ડ્રોનની કિંમત $30 મિલિયન અથવા વધુ હોઈ શકે છે.
MQ-4C ટ્રાઇટોન એ નોર્થ્રોપ ગ્રુમમેન દ્વારા વિકસિત એક ઉચ્ચ ઊંચાઈ (HALE) લાંબા અંતરની દરિયાઈ દેખરેખ ડ્રોન છે. તે RQ-4 ગ્લોબલ હોક પ્લેટફોર્મ પર આધારિત છે અને તે મુખ્યત્વે મેરીટાઇમ ઇન્ટેલિજન્સ, સર્વેલન્સ અને રિકોનિસન્સ (ISR) મિશન માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. તે 50,000 ફૂટથી વધુની ઊંચાઈએ 24 કલાકથી વધુ સમય સુધી ઉડી શકે છે અને તેની સ્ટ્રાઈક રેન્જ લગભગ 7400 નોટિકલ માઈલ છે. ડ્રોન 360 ડિગ્રી મલ્ટિ-ઇન્ટેલિજન્સ સેન્સર સિસ્ટમથી સજ્જ છે, જે વ્યાપક વિસ્તારની દેખરેખ અને વહેલા જોખમની શોધને સક્ષમ કરે છે. તે અન્ય લશ્કરી સંપત્તિઓ સાથે રીઅલ-ટાઇમ ડેટા શેરિંગને પણ સક્ષમ કરી શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, તે મધ્યમ ઊંચાઈવાળા ડ્રોન કરતાં ઓછા ખર્ચે વધુ અસરકારક ISR કવરેજ પ્રદાન કરે છે.
તમને જણાવી દઈએ કે MQ-4C ટ્રાઇટનને અમેરિકાનું સૌથી મોંઘું જાસૂસી ડ્રોન માનવામાં આવે છે અને તેના નુકશાનથી માત્ર આર્થિક જ નહીં પરંતુ ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતાને પણ અસર થઈ શકે છે. અકસ્માતનું ચોક્કસ કારણ હજુ સ્પષ્ટ થયું નથી. યુએસ અધિકારીઓએ કોઈ વિગતવાર નિવેદન જારી કર્યું નથી, જ્યારે પ્રાદેશિક તણાવ વચ્ચે એવી અટકળો છે કે તકનીકી ખામી અથવા અન્ય કોઈ કારણ હોઈ શકે છે. દાવાઓ અને વળતા દાવાઓ વચ્ચે એ સ્પષ્ટ છે કે ટ્રમ્પને સૌથી મોટો ફટકો પડ્યો છે.
