સોમવારથી યુએસ નાકાબંધી શરૂ થઈ ત્યારથી પાકિસ્તાનના ધ્વજવાળું ઓઈલ ટેન્કર પર્સિયન ગલ્ફમાંથી ક્રૂડનો કાર્ગો લઈ જતું પ્રથમ જહાજ બની ગયું છે જે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી બહાર નીકળે છે. આ ઘટના દર્શાવે છે કે વિશ્વના આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને સાંકડા વ્યાપારી જળમાર્ગ પર આ સમયે ટ્રાફિક કેટલો મર્યાદિત અને પડકારજનક બની ગયો છે.
વહાણ અને તેના કાર્ગોનું વર્ણન
આ જહાજને ‘શાલીમાર’ નામ આપવામાં આવ્યું છે અને તે Aframax ક્લાસ ટેન્કર છે. આ જહાજ સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)ના ‘દાસ આઇલેન્ડ’થી ક્રૂડ ઓઇલ લોડ કરતું હતું. ગુરુવારે મોડી રાત્રે, તે ઈરાનના લાર્ક ટાપુની દક્ષિણમાંથી પસાર થઈને ઓમાનના અખાતમાં બહાર આવ્યું અને તેનું ગંતવ્ય પાકિસ્તાનનું કરાચી બંદર છે. આ ટેન્કર હાલમાં માત્ર અડધું જ ભરેલું છે અને તેમાં અંદાજે 4,50,000 બેરલ ક્રૂડ ઓઈલ છે. હાલમાં તે ઓમાનની ખાડી થઈને અરબી સમુદ્ર તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.
શાલીમારની યાત્રા કેમ અસામાન્ય છે?
છેલ્લા સાત અઠવાડિયામાં હોર્મુઝની સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોની સંખ્યા નહિવત રહી છે. ગયા અઠવાડિયે, બિન-ઈરાની તેલ વહન કરતા ત્રણ સુપરટેન્કર રવાના થયા હતા. ઈરાને કેટલાક પાકિસ્તાની જહાજોને પસાર થવા દીધા હોવા છતાં, શાલીમારનું ખાડીમાંથી માત્ર થોડા જ દિવસોમાં સફળ બહાર નીકળવું એ એક દુર્લભ ઘટના છે.
રવિવારે શાલીમારે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને પાર કરીને પર્સિયન ગલ્ફમાં જવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ ઈરાન અને યુએસ વચ્ચેની શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ જતાં યુ-ટર્ન લીધો હતો. તેણે ફરી પ્રયાસ કર્યો, જળમાર્ગ ઓળંગીને UAEના દાસ ટાપુ પર પહોંચ્યો. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા જાહેર કરાયેલ નાકાબંધી સોમવારથી અમલમાં આવી હતી, જેનાથી વહાણો માટેનું જોખમ વધુ વધી ગયું હતું. ગુરુવારે તેનો કાર્ગો લોડ કર્યા પછી, જહાજ સફળતાપૂર્વક ઓમાનના અખાત માટે રવાના થયું.
ઈરાનની તેલની નિકાસ પર અસર
અમેરિકાના આ નવા પગલા પહેલા ઈરાનનો પોતાનો કાફલો સતત કાર્યરત હતો. માર્ચ મહિનામાં ઈરાને દરરોજ લગભગ 17 લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઈલની નિકાસ કરી હતી. પરંતુ હવે બંને પક્ષો વાતચીતના નવા રાઉન્ડની વિચારણા કરી રહ્યા છે, આ નિકાસ મોટાભાગે બંધ થઈ ગઈ છે.
