અમેરિકાએ રશિયન તેલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો પરના પ્રતિબંધોમાં છૂટછાટને વધુ એક મહિના માટે લંબાવી છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે 17 એપ્રિલ (શુક્રવાર) ના રોજ યુએસ ટ્રેઝરી વિભાગ દ્વારા નવું લાઇસન્સ જારી કર્યું છે. આ હેઠળ દેશો હવે 16 મે 2026 સુધી સમુદ્રમાં લોડ થયેલું રશિયન તેલ ખરીદી શકશે. આ નિર્ણય ભારત સહિત ઘણા આયાત કરનારા દેશો માટે રાહત છે, કારણ કે આનાથી સસ્તું રશિયન ક્રૂડ ઓઈલ મળતું રહેશે. આ નિર્ણય ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે કહ્યું કે આવી છૂટને લંબાવવાની તેની કોઈ યોજના નથી તેના બે દિવસ પછી આવ્યો છે.
વૈશ્વિક ઊર્જા કટોકટી અને યુદ્ધની અસર
લાયસન્સ એ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના પ્રયાસોનો એક ભાગ છે જેનો ઉદ્દેશ્ય વૈશ્વિક ઉર્જાની કિંમતોને નિયંત્રિત કરવાનો છે. ઈરાન પર યુએસ-ઈઝરાયલ યુદ્ધ દરમિયાન ઊર્જાના ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા છે. આ નવું લાઇસન્સ 30-દિવસના ગ્રેસ પીરિયડને બદલશે જે 11 એપ્રિલના રોજ સમાપ્ત થાય છે. આ કરારમાં એક સ્પષ્ટ શરત એ છે કે ઈરાન, ક્યુબા અને ઉત્તર કોરિયા સાથે સંકળાયેલા કોઈપણ વ્યવહારોને આ મુક્તિમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે.
બુધવારે, ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે જણાવ્યું હતું કે યુએસ હવે રશિયન અને ઈરાની તેલ માટે માફી લંબાવશે નહીં. પરંતુ હવે તેમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. ઈરાન માટે આપવામાં આવેલી છૂટ પણ રવિવારે સમાપ્ત થઈ રહી છે. ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે 20 માર્ચના રોજ ઈરાની તેલ પર માફી જારી કરી હતી. ગયા મહિને, બેસન્ટે અહેવાલ આપ્યો હતો કે આ મુક્તિથી આશરે 140 મિલિયન બેરલ તેલ વૈશ્વિક બજારોમાં પહોંચવાની મંજૂરી મળી છે, જેણે યુદ્ધ દરમિયાન ઊર્જા પુરવઠા પરના પ્રચંડ દબાણને હળવું કરવામાં મદદ કરી હતી.
ભારત માટે ફાયદાકારક
આ મુક્તિનો સૌથી વધુ ફાયદો ઉઠાવનારા દેશોમાં ભારતનો સમાવેશ થાય છે. માર્ચ 2026માં ભારતે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી ત્રણ ગણી વધારીને $5.8 બિલિયન કરી હતી. રશિયાના રાજદૂત ડેનિસ અલીપોવે પહેલાથી જ ખાતરી આપી હતી કે રશિયા તેની જરૂરિયાત મુજબ ભારતને તેલ, એલપીજી અને એલએનજી સપ્લાય કરવા તૈયાર છે. આ મુક્તિ સાથે, ભારતીય રિફાઇનરી કંપનીઓ યુએસ પ્રતિબંધોના જોખમ વિના રશિયન તેલની ખરીદી ચાલુ રાખી શકશે, જે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવને નિયંત્રણમાં રાખશે અને ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે. વિદેશ સચિવની તાજેતરની અમેરિકા મુલાકાત દરમિયાન ભારતે પણ આ છૂટ વધારવાની માંગ કરી હતી. વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે આ નિર્ણય ભારતની ઉર્જા જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે, ખાસ કરીને જ્યારે હોર્મુઝ સંકટને કારણે સપ્લાય ચેઈન પ્રભાવિત થઈ રહી છે.
