તેહરાન: મિડલ ઈસ્ટમાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે બયાનબાજી તેજ થઈ ગઈ છે. ઈરાને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના તાજેતરના દાવાઓને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધા છે. ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બઘેર ગાલિબાફે ટ્રમ્પના નિવેદનોને સંપૂર્ણ રીતે ખોટા ગણાવ્યા અને કહ્યું કે અમેરિકા ન તો દબાણની રણનીતિથી સફળ થશે અને ન તો તેને વાતચીતથી કોઈ ખાસ ફાયદો થશે.
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોસ્ટ કરતા ગાલિબાફે કહ્યું કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ બહુ ઓછા સમયમાં ઘણા દાવા કર્યા છે, પરંતુ તેમાંથી એક પણ સાચો નથી. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે આ ખોટા નિવેદનોની મદદથી અમેરિકા ન તો યુદ્ધ જીતી શક્યું છે અને ન તો તે રાજદ્વારી વાટાઘાટોમાં સફળ થશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ચેતવણી આપવામાં આવી છે
ઈરાને આ મામલાને માત્ર રેટરિક પૂરતો સીમિત રાખ્યો ન હતો, પરંતુ વ્યૂહાત્મક સ્તરે મજબૂત સંદેશ પણ આપ્યો હતો. ગાલિબાફે ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈરાન પર દબાણ અથવા નાકાબંધી ચાલુ રહેશે તો હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ બંધ થઈ શકે છે.
તેમણે સંકેત આપ્યો કે આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ પરથી પસાર થતા જહાજોની અવરજવર ઈરાનની પરવાનગી પર નિર્ભર હોઈ શકે છે, જે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાની દ્રષ્ટિએ ખૂબ જ સંવેદનશીલ મુદ્દો છે.
શું હતો ટ્રમ્પનો દાવો?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં કહ્યું હતું કે તેહરાન તેના સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારને સોંપવા માટે સંમત છે અને બંને દેશો વચ્ચે કરાર નજીક છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે લગભગ છ અઠવાડિયાના તણાવ બાદ વાતચીત નિર્ણાયક તબક્કે પહોંચી છે.
ટ્રમ્પના કહેવા પ્રમાણે, ઈરાન પરમાણુ સામગ્રી પરત કરવા માટે તૈયાર છે અને સમજૂતીને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની સંભાવના ઘણી પ્રબળ છે. તેમણે એ પણ સંકેત આપ્યો હતો કે જો કરાર આગળ વધે છે, તો તેઓ સંભવિત મંત્રણા સ્થળની પણ મુલાકાત લઈ શકે છે.
ઈરાને જોરદાર ઈન્કાર કર્યો હતો
જોકે, ઈરાનના સૂત્રો અને અધિકારીઓએ ટ્રમ્પના આ તમામ દાવાઓને ફગાવી દીધા હતા. તેમનું કહેવું છે કે યુરેનિયમને સોંપવા અંગે ન તો કોઈ સહમતિ બની છે અને ન તો આવી કોઈ નક્કર વાતચીત થઈ છે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બગાઈએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે ઈરાન તેનું સંવર્ધિત યુરેનિયમ કોઈપણ દેશને મોકલશે નહીં. તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું હતું કે અમેરિકાને પરમાણુ સામગ્રી આપવી એ ઈરાન માટે વિકલ્પ નથી.
પરમાણુ મુદ્દે અમેરિકાનું વલણ
ટ્રમ્પે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે કોઈપણ કરાર એ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે ઈરાન ક્યારેય પરમાણુ શસ્ત્રો પ્રાપ્ત કરી શકશે નહીં. તેમણે યુરેનિયમ સંવર્ધન પર કામચલાઉ પ્રતિબંધના વિચારને નકારી કાઢ્યો અને કહ્યું કે તેના પર કાયમી પ્રતિબંધ જરૂરી છે.
તેમણે કહ્યું કે જો આ લક્ષ્ય હાંસલ કરવામાં નહીં આવે તો તેના ગંભીર વૈશ્વિક પરિણામો આવી શકે છે. ટ્રમ્પે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન આ શરતો માટે સંમત છે, જોકે ઈરાને આ વાતને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢી છે.
વાતો હજુ અધૂરી છે, મતભેદો યથાવત છે
ઈરાની સૂત્રોનું કહેવું છે કે હાલની વાટાઘાટો હજુ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે અને કોઈપણ અંતિમ કરારથી દૂર છે. પરમાણુ સામગ્રીના ટ્રાન્સફર જેવા મહત્વના મુદ્દાઓ પર કોઈ નક્કર પ્રગતિ થઈ નથી.
સૂત્રોએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભવિષ્યની વાતચીત ઈરાનની શરતો પર નિર્ભર રહેશે, જેનો હજુ સુધી જાહેરમાં ખુલાસો કરવામાં આવ્યો નથી. આના પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે બંને દેશો વચ્ચે હજુ પણ ઘણા મોટા મતભેદો છે.
આ પણ વાંચો- વિરાટ કોહલીના ‘લાઈક-અનલાઈક’ પર જર્મન મોડલે તોડ્યું મૌન, લિઝ લેઝે કહ્યું- ‘મને તેના માટે ખરાબ લાગે છે…’
