ન્યૂઝીલેન્ડના એક વરિષ્ઠ મંત્રીએ ભારત સાથે પ્રસ્તાવિત મુક્ત વેપાર કરાર (FTA)ને લઈને ખૂબ જ વિવાદાસ્પદ ટિપ્પણી કરી છે. તેણે આ સમજૂતીની તુલના ‘બટર ચિકન સુનામી’ સાથે કરી છે, જેના પછી ન્યુઝીલેન્ડની રાજનીતિ અને ત્યાં રહેતા ભારતીય સમુદાયમાં ભારે રોષ છે.
સૂચિત કરાર શું છે?
ન્યુઝીલેન્ડ સરકાર આવતા અઠવાડિયે નવી દિલ્હીમાં ભારત સાથે મહત્વપૂર્ણ મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) પર હસ્તાક્ષર કરવા તૈયાર છે. ન્યુઝીલેન્ડ સરકાર આ કરારને ‘વન્સ ઇન એ જનરેશન’ તક તરીકે વિચારી રહી છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ન્યુઝીલેન્ડના વ્યવસાયોને વિશ્વના સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા દેશ (ભારત)ના વિશાળ સ્થાનિક બજારમાં પ્રવેશ આપવાનો છે.
વિવાદાસ્પદ નિવેદન ‘બટર ચિકન સુનામી’
આ સમગ્ર વિવાદનું મૂળ ન્યુઝીલેન્ડના શાસક ગઠબંધનના નાયબ નેતા અને પ્રાદેશિક વિકાસ મંત્રી એનઝેડ ફર્સ્ટનું નિવેદન છે. સોમવારે ‘રિયાલિટી ચેક રેડિયો’ પર બોલતા શેન જોન્સે કહ્યું કે તેમની પાર્ટી આ ડીલને ‘ક્યારેય સ્વીકારશે નહીં’. તેણે ખૂબ જ ઉશ્કેરણીજનક સ્વરમાં કહ્યું – મને તેની પરવા નથી કે અમારી કેટલી ટીકા થાય છે, પરંતુ હું ન્યૂઝીલેન્ડમાં આવી રહેલી ‘બટર ચિકન સુનામી’ સાથે ક્યારેય સહમત નહીં થઈશ.
સાથી પક્ષે સમર્થન કેમ પાછું ખેંચ્યું?
‘એનઝેડ ફર્સ્ટ’, જમણેરી અને લોકવાદી નીતિઓ ધરાવતી પાર્ટીએ આ કરારમાંથી પોતાનું સમર્થન પાછું ખેંચી લીધું છે. તેની પાછળ તેણે બે મુખ્ય કારણો આપ્યા છે. પાર્ટીને આશંકા છે કે આ ડીલ બાદ હજારો ભારતીય નાગરિકો માટે ન્યુઝીલેન્ડની સરહદો ખુલી જશે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ કરાર હેઠળ 20,000 થી વધુ ભારતીય સ્થળાંતર ન્યુઝીલેન્ડમાં પ્રવેશ કરી શકે છે.
કરાર હેઠળ, ન્યૂઝીલેન્ડે આગામી 15 વર્ષમાં ભારતમાં 34 બિલિયન ન્યૂઝીલેન્ડ ડૉલર (લગભગ 20 બિલિયન યુએસ ડૉલર)નું જંગી રોકાણ કરવાનું રહેશે, જેને લઈને પક્ષ ચિંતિત છે.
