યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે નૌકાદળને તેના ભાવિ એરક્રાફ્ટ કેરિયર યુદ્ધ જહાજોમાંથી અદ્યતન ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક સિસ્ટમ્સ દૂર કરવા અને જૂની સ્ટીમ આધારિત કેટપલ્ટ ટેક્નોલોજી પર પાછા ફરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. જો કે, સંરક્ષણ નિષ્ણાતો અને અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે આ નિર્ણયથી જહાજોના નિર્માણની કિંમત ઘટવાને બદલે નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે. આ ઓર્ડર હાલમાં નિર્માણાધીન ‘ડોરીસ મિલર’ સહિત ભાવિ ફોર્ડ-ક્લાસ એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સને લાગુ પડશે. ટ્રમ્પ ઇચ્છે છે કે આ જહાજો ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક એરક્રાફ્ટ લોન્ચ સિસ્ટમ્સ અને અદ્યતન શસ્ત્રો એલિવેટર્સને બદલે સ્ટીમ-સંચાલિત કૅટપલ્ટ્સ અને હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમ્સથી સજ્જ હોય.
શું છે ટ્રમ્પનો નિર્ણય?
નિર્ણયને સમજાવતા મેમોમાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે યુદ્ધ વિભાગને નૌકાદળના માળખાને વિસ્તારતી વખતે દરિયાઈ ઔદ્યોગિક આધારમાં ક્ષમતા અને સ્પર્ધાત્મકતા બંનેને પુનઃસ્થાપિત કરવાની જરૂર છે. તેમણે કહ્યું કે આ અભિગમ સ્થાપિત અને વિશ્વસનીય ટેક્નોલોજી પર આધાર રાખે છે અને સ્થાનિક શિપબિલ્ડીંગ ઉદ્યોગમાં રોકાણને પ્રોત્સાહન આપે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક સિસ્ટમ સામે ટ્રમ્પનું વલણ નવું નથી. તેમના પ્રથમ કાર્યકાળથી, તેઓ યુએસ નેવીના સૌથી મોટા એરક્રાફ્ટ કેરિયરના સભ્ય છે, યુએસએસ ગેરાલ્ડ આર. ફોર્ડ આ સિસ્ટમની ટીકા કરી રહ્યા છે, તેને ખૂબ જટિલ અને ખૂબ ખર્ચાળ ગણાવી રહ્યા છે. જો કે, સંરક્ષણ ઉદ્યોગ આ નિર્ણય સાથે અસંમત હોવાનું જણાય છે.
કંપનીએ શું કહ્યું
કેલિફોર્નિયાની કંપની ‘જનરલ એટોમિક્સ’, જે ‘ડોરિસ મિલર’ માટે ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક સિસ્ટમ બનાવવા માટે $1.2 બિલિયનનો કોન્ટ્રાક્ટ ધરાવે છે, તેણે તેનો સખત વિરોધ કર્યો છે. કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે બાંધકામનું કામ લગભગ અડધું પૂર્ણ થઈ ગયું છે અને આ સમયે દિશા બદલવાથી ખર્ચ, સમયપત્રક અને એકીકરણમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાશે, જે અમેરિકાની તકનીકી શ્રેષ્ઠતાને પણ અસર કરી શકે છે.
પૈસાનો બગાડ
સંરક્ષણ વિશ્લેષકોએ પણ આ પગલાને બિનઅસરકારક અને નાણાંનો વ્યય ગણાવ્યો છે. તેઓ દલીલ કરે છે કે આધુનિક સિસ્ટમ એરક્રાફ્ટ પર ઓછો ભાર મૂકે છે, ટેક્નોલોજી વજનમાં ઓછી છે, ઓછી ઉર્જા અને પાણીનો વપરાશ કરે છે અને જૂની સ્ટીમ કૅટપલ્ટ ટેક્નૉલૉજી કરતાં ઓપરેટ કરવા માટે ઓછી જાળવણી અને માનવબળની જરૂર પડે છે. વેનેઝુએલાના પ્રમુખ નિકોલસ માદુરોને પકડવા અને ઈરાન સાથેના યુદ્ધ બાદ તાજેતરમાં 11 મહિનાની જમાવટનો અંત આવ્યા બાદ સમારકામ માટે $13 બિલિયનથી વધુના ખર્ચે બનેલ યુએસએસ ફોર્ડ, વર્જિનિયાના હેમ્પટન રોડ્સમાં સમારકામ માટે મૂકવામાં આવ્યું છે.
