અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની ડીલ બાદ હવે જહાજોએ હોર્મુઝ છોડવાનું શરૂ કર્યું છે. જોકે, કતારમાં એટલા બધા જહાજો હતા કે આ વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ પર જામ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. પર્સિયન ગલ્ફ સ્ટ્રેટ ઓથોરિટી (PGSA) એ કોઈ પણ પ્રકારની અસુવિધા વિના જહાજોને હોર્મુઝમાંથી પસાર થવા દેવા માટે કેટલાક કડક નિયમો લાદ્યા છે. આ નિયમો હેઠળ, વહાણ દ્વારા ઓછામાં ઓછા 48 કલાક અગાઉ પરિવહન વિનંતી સબમિટ કરવાની રહેશે. આ પછી પણ જહાજ ઓથોરિટી સાથે સતત સંપર્કમાં રહેવું જોઈએ. જો આમાં કોઈ ભૂલ થશે તો તેની જવાબદારી જહાજ માલિકની રહેશે. PGSA તેની વેબસાઇટ દ્વારા ટ્રાન્ઝિટ વિનંતીઓ સબમિટ કરવાની સુવિધા આપે છે.
હોર્મુઝ શા માટે આટલું મહત્વપૂર્ણ છે?
તમને જણાવી દઈએ કે હોર્મુઝ પર્સિયન ગલ્ફ અને ગલ્ફ ઓફ ઓમાનને જોડે છે. અમેરિકાના હુમલા બાદ માર્ચ મહિનાથી તે સામાન્ય વાહનવ્યવહાર માટે બંધ હતું. અહીંથી બહુ ઓછા જહાજોને પસાર થવા દેવામાં આવ્યા હતા. આ પછી પણ હંમેશા જહાજો પર હુમલાનો ભય રહેતો હતો. ગલ્ફ દેશોમાંથી લગભગ 80 ટકા તેલ અને ગેસની નિકાસ આ જળમાર્ગ દ્વારા થાય છે. આ માર્ગ ચીન, ભારત, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ભારત તેની કુલ જરૂરિયાતના 40 ટકા ક્રૂડ ઓઈલની આયાત પણ આ માર્ગ દ્વારા કરે છે.
PGSA અનુસાર, ટ્રાન્ઝિટ એપ્લિકેશનમાં મુસાફરી, રૂટ, સંપર્ક અને જહાજ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી આપવાની રહેશે. આ પછી જ તેને હોર્મજુમાંથી પસાર થવા દેવામાં આવશે. ઓથોરિટીએ કહ્યું છે કે હોર્મુઝ પહોંચતા પહેલા જહાજોએ તેમની વિનંતીઓ મોકલવી જોઈએ. પીજીએસએએ જણાવ્યું હતું કે જહાજોની સલામત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા અને કોઈપણ પ્રકારના અકસ્માતને ટાળવા માટે આ પ્રક્રિયા લાગુ કરવામાં આવી છે. તમને જણાવી દઈએ કે યુદ્ધ દરમિયાન હોરમજુમાં ખાણો પણ નાખવામાં આવી હતી. તેથી, જહાજોને અકસ્માતગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપી શકાતી નથી.
60 દિવસ સુધી કોઈ ફી લેવામાં આવશે નહીં
કરાર અનુસાર, ઈરાન 60 દિવસ સુધી જહાજોને પસાર કરવા માટે કોઈ ફી વસૂલશે નહીં. સ્ટ્રેટ દ્વારા વેપારી જહાજોની સરળ અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સુરક્ષા અને પર્યાવરણ સંબંધિત કોઈ ફી વસૂલવામાં આવશે નહીં. જાળવણી સંબંધિત તમામ ખર્ચ ઈરાન સરકાર દ્વારા ઉઠાવવામાં આવશે.
