અમેરિકી હુમલામાં માર્યા ગયેલા ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અયાતુલ્લા અલી ખમેનીની અંતિમ વિદાયના પ્રસંગે, તેહરાન લોકોથી ભરાઈ ગયું છે… તેમની શ્રદ્ધાંજલિના સ્થળે ચારેબાજુ લોકો દેખાય છે. ખામેનીના નિધન પર લોકો ન માત્ર શોક વ્યક્ત કરી રહ્યા છે પરંતુ અમેરિકા પ્રત્યે ગુસ્સો પણ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. આ પ્રસંગે એકત્ર થયેલા હજારો લોકોએ ‘બદલા-બદલા’ના નારા લગાવીને છાતી પીટીને શોક વ્યક્ત કર્યો હતો.
તેમના પાર્થિવ દેહને તેહરાનના ગ્રાન્ડ મોસલ્લા પ્રાર્થના સંકુલમાં રાખવામાં આવ્યો છે. ઈરાનના ટોચના નેતાઓ ઉપરાંત મોટી સંખ્યામાં ઈરાની લોકો તેમની અંતિમ વિદાયના સાક્ષી છે. આ ઉપરાંત દેશ-વિદેશના મહેમાનો પણ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા આવ્યા છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલામાં ખામેની માર્યા ગયા હતા. અહીં પહોંચેલા એક વ્યક્તિએ કહ્યું કે, અમે અહીં શોક કરવા માટે નહીં પરંતુ બદલો લેવા આવ્યા છીએ. અમે ચૂપ રહેવાના નથી. લોહીનો બદલો લોહીથી લેવામાં આવશે. ઘણા લોકો ખામેનીના પોસ્ટર લઈને ત્યાં પહોંચ્યા હતા. આ ભીડમાં પીળા ઝંડા પણ જોવા મળ્યા જે ઈરાન સમર્થિત સંગઠન હિઝબુલ્લાહના છે. હિઝબુલ્લાહ લેબનોનથી ઇઝરાયેલ સામે લડી રહ્યું છે.
ઈરાનમાં ભારે ગરમીના કારણે અહીં પાણીના છંટકાવનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ જગ્યાની આસપાસ લોકો માટે ખાવા-પીવાની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી છે. બહાર હાજર માણસોનું ટોળું તાલબદ્ધ રીતે છાતી પીટીને શોક કરી રહ્યું હતું. શિયા સમુદાયમાં અંતિમ સંસ્કાર વખતે આ એક સામાન્ય પરંપરા છે. “હું અહીં મારા પ્રિય નેતા અલી ખામેનીને વિદાય આપવા આવ્યો છું,” 27 વર્ષીય હનાનેહ મૌસાવી, જે તેની માતા સાથે અંતિમ સંસ્કારમાં ભાગ લેવા આવી હતી, તેણે રડતા કહ્યું. મેં ક્યારેય વિચાર્યું ન હતું કે મારે આવો દિવસ જોવો પડશે. કાશ હું આ દુર્ઘટના પહેલા મરી ગયો હોત.
‘ગ્રાન્ડ મોસલ્લા’ શું છે
‘ગ્રાન્ડ મોસલ્લા’માં બનેલું ખુલ્લું સ્ટેજ તે મંચ જેવું જ છે જ્યાં ખામેની એક સમયે તેહરાન શહેરની મધ્યમાં આવેલા તેમના કમ્પાઉન્ડમાં સ્થિત ‘હુસૈનિયા’માં ભાષણ આપતા હતા. ઈરાન-ઈરાન યુદ્ધની શરૂઆતમાં 28 ફેબ્રુઆરીએ ઈઝરાયેલી હવાઈ હુમલામાં તેહરાનનું કમ્પાઉન્ડ નાશ પામ્યું હતું. આ હુમલામાં ખામેની અને તેમના પરિવારના કેટલાક સભ્યો માર્યા ગયા હતા.
તેહરાનથી લગભગ 530 કિલોમીટર દૂર આવેલા ઉત્તર-પશ્ચિમ શહેર તાબ્રિઝના અલી કાઝમીએ કહ્યું, “અમે એ બતાવવા માટે અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપી હતી કે આપણે બધા આપણા દેશ અને આપણા ધર્મની રક્ષા માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ.” મોટા પ્રમાણમાં મતદાન ઈરાનની સરકાર માટે જુસ્સો વધારવામાં મદદ કરી શકે છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે તે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે યુદ્ધને કાયમી ધોરણે સમાપ્ત કરવા માટે વાટાઘાટોમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર તેના નિયંત્રણનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
