અંકારા: પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કી વચ્ચે સૈન્ય સમજૂતીને લઈને નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. તુર્કીએ કહ્યું છે કે આ કરારની સંચાલક મંડળમાં ત્રણેય દેશોના લશ્કરી વડાઓ સામેલ થશે. આ પછી સવાલો ઉઠી રહ્યા છે કે શું પાકિસ્તાન આર્મી ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર આ નવા ગઠબંધનના પહેલા સૈન્ય કમાન્ડર બની શકે છે.
આસિમ મુનીર ત્રણેય દેશોની સેનામાં સૌથી વરિષ્ઠ અને અનુભવી લશ્કરી અધિકારીઓમાં સામેલ છે. આવી સ્થિતિમાં માનવામાં આવી રહ્યું છે કે જો આ ગઠબંધનમાં કોઈ સૈન્ય કમાન્ડરની નિમણૂક કરવામાં આવે છે તો અસીમ મુનીરનું નામ સૌથી આગળ આવી શકે છે.
નાટો સાથે પાકિસ્તાન-સાઉદી-તુર્કી કરારની સરખામણી
રોયટર્સ અનુસાર, તુર્કીના સંરક્ષણ મંત્રાલયે કહ્યું છે કે પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કિયે વચ્ચેની સૈન્ય જોડાણ વ્યવસ્થામાં ત્રણ દેશોના સૈન્ય વડાઓ પણ સામેલ થશે.
આ પહેલા તુર્કીના વિદેશ મંત્રી હકાન ફિદાને કહ્યું હતું કે મક્કા જોઈન્ટ ડિફેન્સ એગ્રીમેન્ટ ટેક્નિકલ રીતે નાટોની કલમ 5 સમાન છે. નાટોના આ નિયમ હેઠળ, કોઈપણ એક સભ્ય દેશ પર હુમલો એ તમામ સભ્યો પર હુમલો માનવામાં આવે છે.
ગઠબંધનની કામગીરી માટે મંત્રીઓની એક સમિતિ બનાવવામાં આવશે અને તેનું મહાસચિવાલય સાઉદી અરેબિયામાં હશે.
આર્મી ચીફ મક્કા કરારમાં જોડાશે
તુર્કિયેના સંરક્ષણ મંત્રાલયે કહ્યું કે ત્રણેય દેશોના સંરક્ષણ પ્રધાન, વિદેશ પ્રધાન અને લશ્કરી વડાઓ આ વ્યવસ્થામાં સામેલ થશે. આ સાથે ત્રણેય દેશો કરાર હેઠળ સંયુક્ત સૈન્ય અભ્યાસ પણ કરશે.
મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર ત્રણેય દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક અને સૈન્ય સ્તરે તાલમેલ વધારવા માટે એક સિસ્ટમ તૈયાર કરવામાં આવશે. જેમાં સંરક્ષણ અને વિદેશ મંત્રીઓ સાથે ચીફ ઓફ જનરલ સ્ટાફ અથવા આર્મ્ડ ફોર્સના કમાન્ડરનો સમાવેશ થશે.
ત્રણેય દેશો લશ્કરી સહયોગ વધારશે
તુર્કિયેનું નિવેદન સૂચવે છે કે ત્રણેય દેશો તેમની સેનાઓ વચ્ચે સહકાર અને સંકલનને વધુ મજબૂત કરવા માંગે છે. આ અંતર્ગત આર્મી, નેવી અને એરફોર્સ સાથે એર ડિફેન્સ અને પાઈલટલેસ સિસ્ટમને લઈને સંયુક્ત કવાયત પણ કરવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં પણ સહયોગ વધારવાની યોજના છે. આમાં માત્ર શસ્ત્રો અને લશ્કરી સાધનોની ખરીદી અને વેચાણ જ નહીં, પરંતુ નવી ટેકનોલોજીનો વિકાસ, સંયુક્ત ઉત્પાદન અને લાંબા ગાળાના જાળવણી સહકારનો પણ સમાવેશ થાય છે.
આવી સ્થિતિમાં, હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું આ નવા સૈન્ય જોડાણમાં અસીમ મુનીરને કોઈ મોટી જવાબદારી મળશે. જો કે તેમને કમાન્ડર બનાવવા અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
આ પણ વાંચોઃ પાકિસ્તાનને સિંધુ અને ચિનાબ નદીનું પાણી ક્યારે મળશે? સંસદમાં સરકારે આપ્યો જવાબ, જાણો શું કહ્યું

