પાકિસ્તાન, તુર્કી અને સાઉદી અરેબિયાએ તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. સાઉદી અરેબિયાના મક્કામાં એકત્ર થયેલા ત્રણેય દેશોના ટોચના નેતાઓએ આ કરારને ઐતિહાસિક ગણાવ્યો છે. મક્કા કરારની સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે તેના હેઠળ કોઈપણ દેશ પર હુમલો ત્રણેય દેશો વિરુદ્ધ હુમલો માનવામાં આવશે. આ જોગવાઈના કારણે તેની સરખામણી પશ્ચિમી દેશોના સંરક્ષણ કરાર નાટો સાથે કરવામાં આવી રહી છે. જો કે, નિષ્ણાતો અલગ અભિપ્રાય ધરાવે છે.
તમને જણાવી દઈએ કે આ પહેલા તુર્કીના વિદેશ મંત્રી હકાન ફિદાને કહ્યું હતું કે મક્કા ડિફેન્સ એગ્રીમેન્ટ ટેક્નિકલ રીતે પશ્ચિમી દેશોના સૈન્ય ગઠબંધન નાટોની કલમ 5 સમાન છે. નાટોની કલમ 5ની જેમ આ સમજૂતીનો અર્થ એવો પણ થાય છે કે જો ત્રણમાંથી કોઈ એક દેશ પર હુમલો થશે તો તેને ત્રણેય દેશો પર હુમલો ગણવામાં આવશે.
તુર્કીના સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ કરાર હેઠળ, ત્રણેય દેશો તેમની સેના, નૌકાદળ અને વાયુસેનાને સંડોવતા મોટા પાયે સંયુક્ત સૈન્ય અભ્યાસ કરશે. તે જ સમયે, જોડાણનું સંચાલન કરવા માટે સાઉદી અરેબિયામાં એક ‘જનરલ સચિવાલય’ પણ સ્થાપિત કરવામાં આવશે, જે વ્યૂહાત્મક અને સૈન્ય સ્તરે ભાગીદારીને સુનિશ્ચિત કરશે. તુર્કીએ કહ્યું છે કે આ ગઠબંધનનો હેતુ માત્ર એકબીજાને હથિયાર વેચવાનો નથી, પરંતુ સાથે મળીને ટેક્નોલોજીનો વિકાસ અને ઉત્પાદન કરવાનો પણ છે.
