પાકિસ્તાન આર્મી ચીફ અસીમ મુનીર દ્વિપક્ષીય અને ક્ષેત્રીય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવા સોમવારે (24 ઓગસ્ટ) તેહરાન પહોંચશે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે રવિવારે તેની સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી. આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે પાકિસ્તાન અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અટવાયેલી શાંતિ વાટાઘાટોને ફરીથી શરૂ કરવા માટે મધ્યસ્થીના નવા પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. વચગાળાનો શાંતિ કરાર, જેમાં પાકિસ્તાન બાંયધરી આપનાર દેશ હતો, તે ગયા મહિને પશ્ચિમ એશિયામાં વારંવાર સૈન્ય હુમલાઓને કારણે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે તૂટી ગયો હતો.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બઘાઈએ રવિવારે પત્રકારોને જણાવ્યું કે ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર એક પ્રતિનિધિમંડળની સાથે હશે જે ઈરાનના નેતૃત્વ સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય વાતચીત કરશે. તેમણે કહ્યું કે આ મુલાકાતનો હેતુ ઈરાન-પાકિસ્તાન સહયોગને મજબૂત કરવાનો અને ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સુરક્ષા વધારવામાં પાકિસ્તાનની ભૂમિકાને આગળ વધારવાનો છે.
દરમિયાન, લેબનીઝ ટીવી ચેનલ અલ-મયાદીને ઈરાનના એક વરિષ્ઠ અધિકારીને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે ઈરાનને આ મહિનાની શરૂઆતમાં સાઉદી અરેબિયા, તુર્કી અને પાકિસ્તાન દ્વારા સ્થાપિત નવા સુરક્ષા જોડાણ ‘મક્કા સમજૂતી’માં સામેલ થવાનું આમંત્રણ મળ્યું છે. ઈરાની સંસદની સમાચાર એજન્સી ખાનેહ મેલાતના વડા મેહદી રહીમીએ અલ-મયાદીનને જણાવ્યું હતું કે ઈરાનને મક્કા કરારમાં સામેલ થવાનું આમંત્રણ મળ્યું છે અને તે સમીક્ષા હેઠળ છે. તેમણે કહ્યું કે આ ક્ષેત્રના દેશો પ્રાદેશિક સુરક્ષા કવચ બનાવવા તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. ઈરાન માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે, કારણ કે તેહરાન લાંબા સમયથી પ્રાદેશિક સુરક્ષા વ્યવસ્થાની હિમાયત કરે છે.
મક્કા કરાર પર 7 ઓગસ્ટના રોજ સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન, તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગન અને પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શેહબાઝ શરીફ દ્વારા હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ સમજૂતીમાં પરસ્પર સંરક્ષણના સિદ્ધાંતનો સમાવેશ થાય છે, જે હેઠળ ત્રણમાંથી કોઈપણ એક દેશ પર હુમલો તમામ સભ્ય દેશો પર હુમલો માનવામાં આવશે. તુર્કીના વિદેશ મંત્રી હકન ફિદાને તેની તુલના નાટોના આર્ટિકલ 5 સાથે કરી હતી, પરંતુ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ કરાર ઈરાન કે અન્ય કોઈ દેશ વિરુદ્ધ નથી.
સભ્ય દેશોએ રાજદ્વારી અને લશ્કરી સંકલનની પદ્ધતિઓ વિકસાવવાનું શરૂ કર્યું છે. આમાં વિદેશ અને સંરક્ષણ પ્રધાનો અને લશ્કરી કમાન્ડરોની બેઠકો, સંયુક્ત લશ્કરી કવાયતો અને સંરક્ષણ ઉદ્યોગો વચ્ચે સહકારનો સમાવેશ થાય છે. તુર્કીએ કહ્યું છે કે ભવિષ્યમાં અન્ય દેશોને પણ આ જોડાણમાં સામેલ કરી શકાય છે. ઇજિપ્તનું નામ સંભવિત સભ્ય તરીકે સામે આવ્યું છે, જ્યારે બાંગ્લાદેશે પણ રસ દાખવ્યો છે. બાંગ્લાદેશના વિદેશ બાબતોના સલાહકાર હુમાયુ કબીરે શુક્રવારે રાજ્ય સમાચાર એજન્સી BSSને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે ઢાકા ‘બાંગ્લાદેશ ફર્સ્ટ’ અને સંતુલિત વિદેશ નીતિનું પાલન કરી રહ્યું છે અને રાષ્ટ્રીય હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને સંરક્ષણ કરાર પર વિચાર કરી શકે છે.
