નેપાળ પૂર: નેપાળમાં ભલે પૂરનું પાણી ઓછુ થઈ ગયું હોય, પરંતુ લોકોના દિલમાંથી તબાહીનો ડર હજુ ઓછો થયો નથી. બાળકો રાત્રે ગભરાઈને જાગી જાય છે અને કહે છે કે ફરી પૂર આવ્યું છે. ઘણા પુખ્ત વયના લોકો ભય અને ચિંતાથી ઝઝૂમી રહ્યા છે, જ્યારે વિખૂટા પડી ગયેલા પરિવારો વધતી નદીઓ અને પૂરના પાણી વચ્ચે તેમના પ્રિયજનોને સખત રીતે શોધી રહ્યા છે. વિનાશની સાથે નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂરે પણ ઊંડો માનસિક આઘાત છોડ્યો છે, જેનું ભયાનક ચિત્ર હવે ધીમે ધીમે સામે આવી રહ્યું છે.
નેપાળમાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો, જે એક દાયકામાં તેના સૌથી ખરાબ પૂર સાથે ઝઝૂમી રહ્યા છે, હવે એક દુર્ઘટનાના પ્રારંભિક સંકેતો જોઈ રહ્યા છે જે તેની આસપાસના ભૌતિક વિનાશની તુલનામાં નિસ્તેજ છે. પૂરમાં મૃત્યુઆંક 1000ને વટાવી ગયો છે અને લગભગ 4,000 લોકો હજુ પણ ગુમ છે. આવી સ્થિતિમાં, હજારો લોકો પર પ્રિયજનોને ગુમાવવાનો, ઘર છોડવાનો અને ભવિષ્ય વિશેની અનિશ્ચિતતાનો માનસિક બોજ વધી રહ્યો છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે માનસિક સ્વાસ્થ્ય સેવાઓને મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે.
કાઠમંડુ પોસ્ટે મંગળવારે અધિકારીઓને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે, સરકારે આપત્તિની માનસિક અસરનો સામનો કરવા માટે સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત રાસુવા અને નુવાકોટ જિલ્લામાં લગભગ 50 મનોચિકિત્સકો, મનોવૈજ્ઞાનિકો અને મનોસામાજિક સલાહકારોને તૈનાત કર્યા છે. આ સિવાય બાગમતી પ્રાંતમાં 64 પ્રશિક્ષિત કાઉન્સેલરોને જરૂર પડ્યે તાત્કાલિક સેવા આપવા માટે તૈયાર રાખવામાં આવ્યા છે. અધિકારીઓને ડર છે કે અસરગ્રસ્ત લોકોને લાંબા ગાળાના મનોસામાજિક સમર્થનની જરૂર પડી શકે છે.
આ માનસિક સ્વાસ્થ્ય સહાય એવા સમયે વિસ્તારવામાં આવી રહી છે જ્યારે 11,000 થી વધુ લોકોને પૂરમાંથી બચાવી લેવામાં આવ્યા છે અને આખા ગામો, ઘરો, રસ્તાઓ અને પુલો નાશ પામ્યા છે. માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોના મતે, સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં આપત્તિ પછી તરત જ આપવામાં આવતી મનોવૈજ્ઞાનિક પ્રાથમિક સારવાર શરૂ કરવામાં આવી રહી છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય એવા લોકોને પ્રારંભિક માનસિક અને ભાવનાત્મક ટેકો આપવાનો છે જેઓ અચાનક આફતના આઘાત સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.
આરોગ્ય સેવાઓ વિભાગના વરિષ્ઠ સલાહકાર અને તબીબી નિષ્ણાત પોમાવતી થાપાએ જણાવ્યું હતું કે રાસુવા અને નુવાકોટમાં તૈનાત 50 માનસિક સ્વાસ્થ્ય વ્યાવસાયિકોમાંથી, લગભગ 10 સીધા જ મનોવૈજ્ઞાનિક પ્રાથમિક સારવાર આપી રહ્યા છે. તે જ સમયે, ચાર સભ્યોની એક ટીમને રસુવાના દૂરના વિસ્તાર ઉત્તરગયા મોકલવામાં આવી છે, જે રોડ કનેક્ટિવિટીથી કપાયેલ છે. તેમણે કહ્યું કે વિભાગે માનસિક આરોગ્ય કર્મચારીઓની તૈનાતી માટે એક યોજના તૈયાર કરી છે અને જ્યાં તેની સૌથી વધુ જરૂર છે તે વિસ્તારોમાં તેમની સેવાઓ પ્રદાન કરવા માટે સંકલન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
