રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન તાજેતરમાં ભારતની 2 દિવસની મુલાકાતે આવ્યા હતા. આ અંગે સોશિયલ મીડિયા પર એક તસવીર ઝડપથી વાયરલ થઈ રહી છે, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે પુતિને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ સાથે અયોધ્યામાં રામ મંદિરની મુલાકાત લીધી હતી. આ તસવીરમાં ત્રણેય નેતાઓ મંદિરના ગર્ભગૃહમાં ઉભા જોવા મળે છે. ફોટો શેર કરનાર એક યુઝરે તેને વિશ્વના ત્રણ સૌથી શક્તિશાળી લોકોના શ્રી ચરણ તરીકે ગણાવ્યા છે. જોકે, આ દાવો સંપૂર્ણપણે પાયાવિહોણો છે અને ફોટો બનાવટી છે.
પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઓફ ઈન્ડિયા (પીટીઆઈ)ના ફેક્ટ ચેક ડેસ્કે આ વાયરલ તસવીરની સત્યતા તપાસી. ગૂગલ સર્ચ અને ગૂગલ લેન્સની મદદથી જાણવા મળ્યું છે કે આ ફોટો ઘણા સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સ દ્વારા કોઈ પણ પ્રકારની માહિતી વગર ખોટા દાવા સાથે શેર કરવામાં આવ્યો છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અને મંત્રાલયો દ્વારા જારી કરાયેલા નિવેદનોમાં પુતિનની રામ મંદિરની મુલાકાત અંગે કોઈ પુષ્ટિ થઈ નથી. વિદેશ મંત્રાલયના સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ્સ પર પણ તેમની મુલાકાત દરમિયાન આવી કોઈ માહિતી કે ફોટો ઉપલબ્ધ નથી. તેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે પુતિને આ મુલાકાત દરમિયાન રામ મંદિરની મુલાકાત લીધી નથી.
હકીકત તપાસમાં શું બહાર આવ્યું
તજજ્ઞો દ્વારા ફોટોની માઇક્રોસ્કોપિક તપાસ બાદ ખબર પડી કે આ ફોટો AI ટેક્નોલોજીથી બનાવવામાં આવ્યો છે. આમાં પુતિનને પરંપરાગત ભારતીય પોશાકમાં બતાવવામાં આવ્યો છે, જે વાસ્તવિકતા સાથે મેળ ખાતો નથી. AI-ડિટેક્શન ટૂલ 99.9% સંભાવના દર્શાવે છે કે છબી નકલી અથવા ડીપફેક છે. તેથી, વાયરલ ચિત્ર સંપૂર્ણપણે ગેરમાર્ગે દોરનારું સાબિત થયું અને સત્ય એ ખોટી માહિતીનો પ્રચાર છે. આવી સ્થિતિમાં સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે સાવધાન રહેવું જોઈએ અને ફેક્ટ ચેકિંગ પછી જ કોઈપણ ખોટી માહિતી શેર કરવી જોઈએ.
