Gujarat Patidar Politics: ગુજરાતમાં જ્યારથી પાટીદારો એટલે કે લેઉવા અને કડવા પટેલ ભાજપના પક્ષમાં આવ્યા છે, ત્યારથી સતત કમળ ખીલી રહ્યું છે. આ જ કારણ છે કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના મુખ્યમંત્રી પદ દરમિયાન પટેલોનું પ્રતિનિધિત્વ ભાજપે જાળવી રાખ્યું હતું. ત્યારબાદ આનંદીબેન પટેલ, પછી વિજય રૂપાણીના સમયમાં નીતિન પટેલ નાયબ મુખ્યમંત્રી રહ્યા. હાલમાં ગુજરાતમાં સરકારની કમાન ભૂપેન્દ્ર પટેલના હાથમાં છે. ભાજપે મંત્રીમંડળમાં ફેરબદલ પછી હર્ષ સંઘવીને નાયબ મુખ્યમંત્રી બનાવ્યા હતા, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી કેન્દ્રીય મંત્રી મનસુખ માંડવિયાની ગુજરાતમાં વધેલી સક્રિયતાએ અલગ રાજકીય ચર્ચા છેડી દીધી છે.
કાર્યક્રમો: લોહપુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની ૧૫૦મી જયંતિના અવસરે માંડવિયાએ તેમના કરમસદ સ્થિત પૈતૃક ઘરથી કેવડિયા (સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી) સુધી પદયાત્રા (યુનિટી માર્ચ) કરી. પોરબંદરના સાંસદ માંડવિયા રાજકોટમાં ખોડલધામના કાર્યક્રમમાં પણ હાજર રહ્યા હતા. આ કાર્યક્રમમાં પાટીદાર અગ્રણી જયેશ રાદડિયા પણ નરેશ પટેલની અધ્યક્ષતાવાળી સંસ્થાના કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત રહ્યા.
મુખ્યમંત્રીના દાવેદારોમાં નામ
ધારાસભ્ય અને પછી રાજ્યસભાના સાંસદ રહી ચૂકેલા મનસુખ માંડવિયાનું નામ મુખ્યમંત્રીના દાવેદારો તરીકે સામે આવતું રહ્યું છે. એવામાં જ્યારે મુખ્યમંત્રીની ખુરશી પર ભૂપેન્દ્ર પટેલ છે, ત્યારે માંડવિયાની સક્રિયતાને લઈને રાજકીય વર્તુળોમાં જાતજાતની ચર્ચાઓ થઈ રહી છે. માંડવિયાના યુનિટી માર્ચમાં રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડાથી લઈને ઉપરાષ્ટ્રપતિ સીપી રાધાકૃષ્ણન અને તમામ કેન્દ્રીય મંત્રીઓ પહોંચ્યા. એટલું જ નહીં, ઉત્તર પ્રદેશથી આવતા અનુપ્રિયા પટેલ પણ તેનો હિસ્સો બન્યા.
ભાજપની રણનીતિ: ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના રાજકારણ પર નજર રાખનારા પત્રકારોનું કહેવું છે કે ભાજપ પાટીદારોમાં બંને પટેલને સાધવા માંગે છે. ભૂપેન્દ્ર પટેલ કડવા પટેલ છે, જ્યારે મનસુખ માંડવિયા લેઉવા પટેલ છે.
આપનો પ્રભાવ: સૌરાષ્ટ્રમાં આમ આદમી પાર્ટી (આપ)ના નેતા ગોપાલ ઇટાલિયાના ઉદયે ભાજપને બેચેન કર્યા છે. આ જ કારણ છે કે મનસુખ માંડવિયા વિશેષ રણનીતિ હેઠળ સક્રિય થયા છે.
શું ‘આપ’ને રોકી શકશે માંડવિયા?
૫૩ વર્ષીય મનસુખ માંડવિયાને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ખૂબ જ ભરોસેમંદ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે તેઓ સતત કેન્દ્રમાં મંત્રી છે, જોકે પહેલીવાર લોકસભા ચૂંટણી લડેલા માંડવિયા પોરબંદરથી ૩,૮૩,૬૬૦ મતોના અંતરથી જીત્યા હતા. તેમની સક્રિયતા પાછળનું મોટું કારણ છે કે ભાજપ ઈચ્છે છે કે પટેલોનો એક્સ ફેક્ટર કોઈપણ ભોગે ભાજપ પાસે જ રહેવો જોઈએ. આમાં ગરબડ થવા પર ભાજપને પરેશાનીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
આપની તૈયારી: અરવિંદ કેજરીવાલ પહેલા જ સ્પષ્ટ કરી ચૂક્યા છે કે કંઈ પણ થઈ જાય, ‘આપ’ સંપૂર્ણ તાકાતથી ૨૦૨૭ ની વિધાનસભા ચૂંટણી લડશે.
કેજરીવાલનો પ્રવાસ: સૌરાષ્ટ્રના રાજકોટમાં પાર્ટીના ધારાસભ્ય ગોપાલ ઇટાલિયાના ઉપર બૂટ ફેંકવાની ઘટનાના તરત બાદ કેજરીવાલ ગુજરાતના પ્રવાસે છે.
આપની રણનીતિ: ‘આપ’એ પાટીદારોમાં સેંધમારીની સાથે કેશુભાઈ પટેલની વિરાસતનો ઉલ્લેખ કરીને ખેડૂતોના મુદ્દાઓને પોતાની રણનીતિમાં સામેલ કર્યા છે.
ગોપાલ ઇટાલિયાનું વધતું કદ
પોલીસ કોન્સ્ટેબલ, પછી ગુજરાત સરકારમાં ક્લાર્કની નોકરી કર્યા બાદ વિસાવદરથી ધારાસભ્ય બનેલા ગોપાલ ઇટાલિયાની લોકપ્રિયતા આશ્ચર્યજનક રીતે વધી છે. સૌરાષ્ટ્રમાં ઇટાલિયાની જીત પેટાચૂંટણીમાં ત્યારે થઈ હતી જ્યારે ભાજપે આ સીટ પર સંપૂર્ણ તાકાત લગાવી દીધી હતી.
વિશ્લેષકનો મત: ભાવનગર જિલ્લાથી આવતા મનસુખ માંડવિયાની સક્રિયતા પર એક વિશ્લેષક કહે છે કે તે ખેડૂત પરિવારથી આવે છે. સૌરાષ્ટ્રમાં ‘આપ’ ખેડૂતોના મુદ્દે ભાજપ સરકારને ઘેરી રહી છે. આની સાથે લેઉવા પટેલોમાં સેંધમારી કરી રહી છે. આને રોકવા માટે જ માંડવિયાને પાર્ટીએ આગળ કર્યા છે, જેથી ‘આપ’ના વધતા પ્રભાવને ઓછો કરી શકાય.
પાયલ ગોટી કેસ: ગુજરાતમાં અમરેલી પોલીસે જ્યારે પાટીદાર સમાજની દીકરી પાયલ ગોટીને જેલ મોકલી હતી તો ‘આપ’એ તેને ખૂબ મોટો રાજકીય મુદ્દો બનાવી દીધો હતો. ત્યારે આરોપ લાગ્યો હતો કે ભાજપના ધારાસભ્ય કૌશિક વેકરિયાના ઈશારા પર પોલીસે કાર્યવાહી કરી હતી. વેકરિયા હવે મંત્રી છે.
ભવિષ્યનો સવાલ: ખોડલધામમાં થયેલા સન્માન સમારોહમાં તેઓ ભાજપ પ્રદેશ અધ્યક્ષ જગદીશ વિશ્વકર્મા સાથે મંચ પર હાજર રહ્યા હતા. હવે સવાલ એ છે કે શું માંડવિયાની સક્રિયતાથી વાત બની જશે? વિશ્લેષકનું કહેવું છે કે માંડવિયાના યુનિટી માર્ચમાં ભલે મોટા નેતાઓ આવ્યા, પરંતુ ‘આપ’ના હુમલાઓનો તે કેવી રીતે સામનો કરે છે, તેના પર ઘણું નિર્ભર કરશે, કારણ કે અરવિંદ કેજરીવાલ હવે ખુલ્લેઆમ કહી રહ્યા છે કે ભાજપ અને કોંગ્રેસમાં ગુપ્ત ગઠબંધન છે.
