પાકિસ્તાનની સરકારી એરલાઇન કંપની પાકિસ્તાન ઇન્ટરનેશનલ એરલાઇન્સ (PIA)ને વેચી દેવામાં આવી છે. તેને આરિફ હબીબ ગ્રુપે 135 અબજ પાકિસ્તાની રૂપિયા (4300 કરોડ ભારતીય રૂપિયા)માં ખરીદ્યું છે. આ સાથે પાડોશી દેશે મંગળવારે PIAના ખાનગીકરણની પ્રક્રિયા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી. મોટી વાત એ છે કે એક સમયે આ એરલાઈનનો સમગ્ર વિશ્વમાં દબદબો હતો પરંતુ આ એરલાઈન્સ ગેરવહીવટનો ભોગ બનતી રહી અને તેની ખોટ સતત વધી રહી છે. હવે પાકિસ્તાન સરકારે તેને વેચવું પડ્યું છે. રાજધાની ઇસ્લામાબાદમાં આયોજિત ખાનગીકરણ કાર્યક્રમમાં ત્રણ પ્રી-ક્વોલિફિકેશન બિડર્સ – આરિફ હબીબ ગ્રુપ, લકી સિમેન્ટ અને ખાનગી એરલાઇન એરબ્લ્યુએ તેમની સીલબંધ બિડ સબમિટ કરી હતી.
નિર્ધારિત નિયમો મુજબ સૌથી વધુ બોલી લગાવનાર બે કંપનીઓ આરીફ હબીબ અને લકી સિમેન્ટને ઓપન ઓક્શનમાં ભાગ લેવાની તક આપવામાં આવી હતી. આખરે આરીફ હબીબ ગ્રૂપે 135 અબજ રૂપિયાની વિજેતા બોલી લગાવી. શહેબાઝ શરીફ સરકારે શરૂઆતમાં PIAમાં 75 ટકા હિસ્સો વેચવાની ઓફર કરી હતી. સફળ બિડર પાસે બાકીનો 25 ટકા હિસ્સો 90 દિવસમાં ખરીદવાનો વિકલ્પ હશે. નિયમો અનુસાર, પ્રારંભિક વેચાણમાંથી 92.5 ટકા રકમ એરલાઇનમાં પુનઃરોકાણ માટે જશે, જ્યારે 7.5 ટકા સરકારને જશે.
પાકિસ્તાનના ઈતિહાસનો સૌથી મોટો વ્યવહાર
રોકાણકારે આગામી પાંચ વર્ષમાં રૂ. 80 બિલિયનનું રોકાણ કરવા માટે પણ પ્રતિબદ્ધ થવું પડશે. અગાઉ, સરકારે PIAની રૂ. 654 અબજની જવાબદારીઓ સંભાળી હતી. સમગ્ર બિડિંગ પ્રક્રિયાનું સ્થાનિક ટીવી ચેનલો પર જીવંત પ્રસારણ કરવામાં આવ્યું હતું. પીઆઈએને વેચવાનો આ બીજો પ્રયાસ હતો. ગત વર્ષે પ્રથમ પ્રયાસ અપેક્ષિત ભાવ ન મળવાને કારણે નિષ્ફળ ગયો હતો. પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફે આ ડીલને પાકિસ્તાનના ઈતિહાસનો સૌથી મોટો સોદો ગણાવ્યો છે અને બિડિંગ પ્રક્રિયાને પારદર્શક ગણાવી છે.
કોણ ખરીદશે? ભારત સાથે શું સંબંધ છે?
પીઆઈએ જે જૂથે ખરીદ્યું છે તે આરિફ હબીબની માલિકીનું છે. તેઓ પાકિસ્તાનના સૌથી ધનાઢ્ય લોકોમાંના એક છે અને જાણીતા પાકિસ્તાની ઉદ્યોગપતિ અને પરોપકારી છે, જેઓ આરિફ હબીબ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (AHCL)ના સ્થાપક અને સીઈઓ છે, જે પાકિસ્તાનના બહુ-ક્ષેત્રના મોટા સમૂહ છે. તેમનું જૂથ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ફાઇનાન્સ, રિયલ એસ્ટેટ અને ઊર્જા ક્ષેત્રોમાં ફેલાયેલું છે. ભારત સાથે તેમનો ગાઢ સંબંધ છે. બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, આરિફ હબીબના માતા-પિતા ચાના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા હતા અને ગુજરાતના બાંટવામાં રહેતા હતા. આઝાદી સમયે દેશના વિભાજન વખતે તેમનો પરિવાર પાકિસ્તાન ચાલ્યો ગયો હતો. કરાચીમાં જન્મેલા આરિફ હબીબનો પરિવાર જ્યારે પાકિસ્તાન પહોંચ્યો ત્યારે તેમની આર્થિક સ્થિતિ સારી ન હતી.
