હેગ સ્થિત ઈન્ટરનેશનલ કોર્ટ ઓફ જસ્ટિસ (ICJ)માં મ્યાનમાર વિરુદ્ધ રોહિંગ્યા મુસ્લિમ લઘુમતીના કથિત નરસંહાર સંબંધિત ઐતિહાસિક સુનાવણી શરૂ થઈ રહી છે. આ અદાલતને સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સૌથી મોટી અદાલત અથવા વિશ્વ અદાલત પણ કહેવામાં આવે છે. આ સુનાવણી ધ ગામ્બિયા વર્સિસ મ્યાનમાર હેઠળ થઈ રહી છે, જેમાં 11 દેશોએ હસ્તક્ષેપ કર્યો છે.
એક દાયકા કરતાં પણ વધુ સમયમાં આ પ્રકારનો પહેલો કેસ હશે જેની સંપૂર્ણ સુનાવણી ઈન્ટરનેશનલ કોર્ટ ઓફ જસ્ટિસ દ્વારા કરવામાં આવશે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ નિર્ણયના પરિણામ માત્ર મ્યાનમારને જ નહીં પરંતુ અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય કેસોને પણ અસર કરી શકે છે – ખાસ કરીને ઇઝરાયેલ વિરુદ્ધ દક્ષિણ આફ્રિકા દ્વારા દાખલ કરાયેલ ગાઝા યુદ્ધ સાથે સંબંધિત નરસંહારનો કેસ.
મ્યાનમાર સરકારે નરસંહારના તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. મ્યાનમાર માટે યુએનના સ્વતંત્ર તપાસ મિકેનિઝમના વડા નિકોલસ કુંજિયાને રોઇટર્સને જણાવ્યું – આ કેસ નક્કી કરશે કે નરસંહારની વ્યાખ્યા શું છે, તેને સાબિત કરવા માટેના ધોરણો શું હશે અને ઉલ્લંઘનને કેવી રીતે નિવારવામાં આવશે. આ બધા ભવિષ્યના કેસો માટે મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ બનશે.
2019માં કેસ નોંધાયો
ધ ગેમ્બિયા દ્વારા 2019 માં કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો કે મ્યાનમારે 1948 નરસંહાર સંમેલન (નરસંહાર નિવારણ અને સજા સંમેલન)નું ઉલ્લંઘન કરીને રોહિંગ્યા મુસ્લિમો વિરુદ્ધ નરસંહાર કર્યો છે. ICJ ખાતે એક દાયકા કરતાં વધુ સમયમાં નરસંહારના કેસની આ પ્રથમ સંપૂર્ણ સુનાવણી છે.
2017 લશ્કરી કાર્યવાહી અને હિજરત
મ્યાનમાર સૈન્ય દ્વારા ક્રેકડાઉનને પગલે 2017માં ઓછામાં ઓછા 7.30 લાખ રોહિંગ્યાઓએ પડોશી દેશ બાંગ્લાદેશમાં પોતાનું ઘર છોડી દીધું હતું. શરણાર્થીઓએ હત્યા, સામૂહિક બળાત્કાર અને ગામડાઓને સળગાવવાના આક્ષેપો કર્યા હતા. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ફેક્ટ-ફાઇન્ડિંગ મિશનએ તારણ કાઢ્યું હતું કે લશ્કરી કાર્યવાહીએ નરસંહારના કૃત્યોની રચના કરી હતી. જો કે, મ્યાનમારના અધિકારીઓએ આ અહેવાલને નકારી કાઢ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે મુસ્લિમ આતંકવાદીઓના હુમલાના જવાબમાં લશ્કરી કાર્યવાહી કાયદેસરની આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી હતી.
