પાકિસ્તાનના નજીકના મિત્ર તુર્કીએ શહેબાઝ શરીફના મિત્રને મોટો ઝટકો આપ્યો છે. અંકારાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાન સાથેના કોઈપણ બહુપક્ષીય સંરક્ષણ કરારમાં ભાગ લેશે નહીં. પાકિસ્તાને તાજેતરમાં સાઉદી અરેબિયા સાથે સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. તે સમયે એવું કહેવામાં આવી રહ્યું હતું કે ટૂંક સમયમાં તુર્કી અને અઝરબૈજાન જેવા દેશો પણ તેમાં જોડાય તેવી શક્યતા છે. જો કે, હવે તુર્કી તરફથી સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આ બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી વાતચીત માત્ર વ્યૂહાત્મક અને દ્વિપક્ષીય સહયોગ સુધી સીમિત છે.
એએફપીના અહેવાલો અનુસાર, તુર્કીના સંરક્ષણ અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું કે એર્દોગન સરકાર ન તો પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા સાથેના કોઈપણ સંરક્ષણ કરારનો ભાગ છે અને ન તો તેના પર વિચાર કરી રહી છે. હાલમાં આ બંને દેશો સાથે તુર્કીના સંબંધો વ્યૂહાત્મક ઉદ્દેશ્યો પૂરા કરવાના છે. તુર્કીના એક ટોચના સૈન્ય સૂત્રના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાનના આગ્રહ છતાં તુર્કીએ પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા સાથેના કોઈપણ બહુપક્ષીય પરસ્પર સંરક્ષણ કરારમાં રસ નથી. સૂત્રએ કહ્યું કે સાઉદી અરેબિયા પણ કોઈ બહુપક્ષીય પ્રણાલીના પક્ષમાં નથી અને માત્ર દ્વિપક્ષીય સંરક્ષણ કરારોને જ પસંદ કરે છે.
પાકિસ્તાની સેના વેરવિખેર છે: તુર્કી
તુર્કીએ ત્રણ મોરચે ગૃહયુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહેલી પાકિસ્તાની સેના અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તુર્કીના સુરક્ષા સૂત્રોએ પાકિસ્તાનના મર્યાદિત સૈન્ય સંસાધન તરફ ઈશારો કરતા કહ્યું કે પાકિસ્તાન પહેલાથી જ ત્રણ સરહદો પર સક્રિય છે. જેમાં ભારત, અફઘાનિસ્તાન અને ઈરાનનો સમાવેશ થાય છે. આ પછી, તે સ્થાનિક સ્તરે પણ પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે. સાઉદી અરેબિયા સાથેની તાજેતરની ડીલથી પાકિસ્તાની સેના વધુ વિભાજિત થઈ ગઈ છે. આ બધાને કારણે પાકિસ્તાની સેનાની ક્ષમતા પણ પ્રભાવિત થઈ રહી છે. તુર્કીના એક વરિષ્ઠ સંરક્ષણ અધિકારીએ કહ્યું, “પાકિસ્તાનના સુરક્ષા દળો પહેલેથી જ ભારે દબાણ હેઠળ છે, અને તે વાસ્તવિકતા કોઈપણ પરસ્પર સંરક્ષણ કરાર હેઠળ તેની જવાબદારીઓને પૂર્ણ કરવાની ક્ષમતાને મર્યાદિત કરે છે.”
આર્મી અર્થતંત્રના આધારે મજબૂત બને છે
તુર્કીના અધિકારીઓએ પાકિસ્તાનની આર્થિક સ્થિતિ તરફ પણ ધ્યાન દોર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે મજબૂત અર્થતંત્ર મજબૂત સેના બનાવે છે. તુર્કીએ પણ નાણાકીય દબાણનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બંને દેશોની સેનાઓ પાસે સાઉદી અરેબિયાના સ્તરે સંરક્ષણ આધુનિકીકરણમાં રોકાણ કરવાની ક્ષમતા નથી, જેના કારણે ત્રિપક્ષીય સંરક્ષણ જોડાણની શક્યતા નથી. જો કે, સંરક્ષણ કરારની શક્યતાને નકારી કાઢતા, તુર્કીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન અને તેના સંરક્ષણ સંબંધો મજબૂત છે. અંકારા પહેલાથી જ પાકિસ્તાનને સૈન્ય ઉપકરણો, એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ, ડ્રોન ટેક્નોલોજી અને અન્ય સાધનો પ્રદાન કરી રહ્યું છે. બંને દેશો વ્યૂહાત્મક સહયોગ દ્વારા ઘણા સમાન ઉદ્દેશ્યોને આગળ ધપાવે છે.
