પાકિસ્તાનના બલૂચિસ્તાન પ્રાંતમાં બલૂચ બળવાખોરો દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાઓએ સરકાર અને સેના બંનેની સ્થિતિ ઘણી નબળી કરી દીધી છે. બલૂચ વિદ્રોહીઓએ બલૂચિસ્તાનમાં 12 અલગ-અલગ સ્થળોએ સુરક્ષા દળો, પોલીસ અને નાગરિક માળખાને નિશાન બનાવીને હુમલાઓ કર્યા, જેમાં ઓછામાં ઓછા 10 સુરક્ષા કર્મચારીઓ માર્યા ગયા. આ ઘટનાઓને કારણે પ્રાંતમાં સુરક્ષાની સ્થિતિ ગંભીર છે. આ હુમલા બાદ મુખ્યમંત્રી સરફરાઝ બુગતી જાહેરમાં ખૂબ જ વ્યથિત દેખાયા હતા. આ હુમલાઓ પછી, બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મી (BLA) દ્વારા જાહેર કરાયેલા બે હુમલાખોરોની તસવીરો ખૂબ ચર્ચામાં રહી હતી. આ તસવીરોમાં બંને હુમલાખોરો મહિલાઓ હતી. આને ખાસ માનવામાં આવે છે કારણ કે સશસ્ત્ર ઉગ્રવાદને લાંબા સમયથી પુરૂષ-પ્રધાન પ્રવૃત્તિ તરીકે જોવામાં આવે છે.
સમાજમાં ગુસ્સો
વિશ્લેષકોના મતે, બલૂચ પ્રતિકાર આંદોલન હવે પરંપરાગત આદિવાસી બંધારણની બહાર સામાજિક અને વ્યૂહાત્મક પરિવર્તનમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. તેમનું કહેવું છે કે પાકિસ્તાની સુરક્ષા સંસ્થાનની કઠોર કાર્યવાહી, બળજબરીથી ગુમ થવા અને રાજકીય સંવાદના અભાવે સ્થાનિક લોકોમાં અસંતોષ વધુ ઊંડો કર્યો છે. રાજકીય વિશ્લેષક આયેશા સિદ્દીકા માને છે કે કોઈપણ બળવામાં મહિલાઓની સક્રિય ભાગીદારી એ સમાજમાં ઊંડા ગુસ્સા અને તૂટેલા સામાજિક માળખાને નિર્દેશ કરે છે.
તાજેતરના હુમલાઓમાં કુલ 50 નાગરિકો અને 17 સુરક્ષા કર્મચારીઓ માર્યા ગયા પછી, BLA એ બે મહિલા હુમલાખોરોની ઓળખ જાહેર કરી. તેમાંથી એકની ઓળખ 24 વર્ષની આસિફા મેંગલ તરીકે થઈ છે. પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ પ્રધાન ખ્વાજા આસિફે પણ પુષ્ટિ કરી છે કે ઓછામાં ઓછા બે હુમલાઓમાં મહિલા આતંકવાદીઓની ભૂમિકા હતી. BLA અનુસાર, આસિફા મેંગલે જાન્યુઆરી 2024માં આત્મઘાતી હુમલો કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો અને નુશ્કીમાં હુમલો કર્યો હતો.
દરમિયાન, BLA સાથે સંકળાયેલી એક મહિલા ફાઇટરનો એક વીડિયો પણ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો, જેમાં તે હથિયારોથી સજ્જ અને સુરક્ષા સંસ્થાઓની આસપાસ પ્રવૃત્તિઓ કરતી જોવા મળી હતી. વીડિયોમાં તેની સાથે પુરૂષ લડવૈયાઓ પણ જોવા મળ્યા હતા, જેઓ પાકિસ્તાન સરકાર અને સુરક્ષા દળોને ટોણા મારતા જોવા મળ્યા હતા.
બલૂચ મહિલાઓની વધતી ભાગીદારી
હકીકતમાં, તાજેતરના વર્ષોમાં સશસ્ત્ર સંગઠનોમાં બલૂચ મહિલાઓની ભાગીદારી સતત વધી રહી છે. જોકે, આ પહેલીવાર નથી જ્યારે મહિલા આત્મઘાતી બોમ્બર સામે આવી હોય. 2022 માં, કરાચી યુનિવર્સિટીના કન્ફ્યુશિયસ ઇન્સ્ટિટ્યૂટની બહાર થયેલા હુમલામાં પ્રથમ વખત મહિલા આત્મઘાતી બોમ્બરની ભૂમિકા પ્રકાશમાં આવી હતી, જેમાં ત્રણ ચીની નાગરિકો સહિત ચાર લોકો માર્યા ગયા હતા. આ પછી, જૂન 2022 અને માર્ચ 2025 માં બલૂચિસ્તાનમાં મહિલા આતંકવાદીઓ દ્વારા હુમલાની ઘટનાઓ પણ નોંધવામાં આવી હતી. સુરક્ષા એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઘટનાઓએ પાકિસ્તાનની આંતરિક સુરક્ષા પડકારોને વધુ જટિલ બનાવી દીધા છે.
