યુદ્ધ વચ્ચે ઈરાનની અંદર સત્તા સંઘર્ષ! IRGC અને પ્રમુખ સામસામે આવ્યા…

ઈરાન સંઘર્ષ: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે ઈરાનની અંદર જ રણનીતિને લઈને મતભેદો ઉભા થવા લાગ્યા છે. સૌથી મોટો વિવાદ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને છે, જે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક છે.

ઈરાનની શક્તિશાળી સૈન્ય સંસ્થા ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) અમેરિકા સામે કડક વલણ અપનાવવા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર પોતાની પકડ જાળવી રાખવાના પક્ષમાં છે. તે જ સમયે, રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયનની સરકાર તણાવ ઘટાડવા અને વાતચીત દ્વારા કોઈ રસ્તો શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહી હોવાનું જણાય છે.

સોફન સેન્ટરના વરિષ્ઠ વિશ્લેષક કેનેથ કાત્ઝમેનના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં ઈરાનની શાસક વ્યવસ્થામાં બે અલગ-અલગ વ્યૂહરચના દેખાઈ રહી છે. તેમનું કહેવું છે કે IRGC અને ત્યાંના કટ્ટરવાદી જૂથ માને છે કે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ ઈરાનની સૌથી મોટી વ્યૂહાત્મક તાકાત છે. આ દરિયાઈ માર્ગને નિયંત્રિત કરીને ઈરાન અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશો પર દબાણ બનાવી શકે છે.

આ વિચારની પાછળ એવી લાગણી પણ છે કે ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનીના મોતનો બદલો લેવો જોઈએ. કટ્ટરપંથી નેતાઓનું માનવું છે કે અમેરિકાને એવો પ્રતિસાદ મળવો જોઈએ કે ભવિષ્યમાં ઈરાન વિરુદ્ધ કોઈપણ સૈન્ય કાર્યવાહી કરતા પહેલા તે વિચારવા મજબૂર થઈ જાય.

બીજી તરફ, રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયન અને સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બકર ગાલિબાફ જેવા નેતાઓ લશ્કરી સંઘર્ષને વધારવાને બદલે વાતચીતનો માર્ગ અપનાવવાના પક્ષમાં છે.

નિષ્ણાતોના મતે ઈરાનની નાગરિક સરકારને આશા છે કે ઓમાન બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત શરૂ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ઈરાન આ ક્ષેત્રમાં તણાવ ઓછો કરવા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર સમજૂતી સુધી પહોંચવાનો માર્ગ શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

તે જ સમયે, અમેરિકાએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ખુલ્લું રાખવું તેની સૌથી મોટી વ્યૂહાત્મક પ્રાથમિકતા છે. અમેરિકાનું કહેવું છે કે વિશ્વના તેલ વેપારનો મોટો હિસ્સો આ દરિયાઈ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે. આવી સ્થિતિમાં, જો તેને બંધ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે અથવા જહાજોની અવરજવરને રોકવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે, તો અમેરિકા જોરદાર જવાબ આપશે.