હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે ઈરાને હવે અન્ય મહત્વપૂર્ણ વૈશ્વિક દરિયાઈ માર્ગ બાબ-અલ-મંદેબ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો સંકેત આપ્યો છે. આ પગલાએ આંતરરાષ્ટ્રીય પુરવઠા શૃંખલાઓ અને ઊર્જા પુરવઠા અંગે નવી ચિંતાઓ ઊભી કરી છે. ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાકર કાલિબાફના તાજેતરના નિવેદનોએ સંકેત આપ્યો છે કે આ વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ હવે તણાવનું આગામી કેન્દ્ર બની શકે છે.
28 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલા યુએસ-ઇઝરાયેલ હુમલા બાદ ઈરાન અને પશ્ચિમી દેશો વચ્ચે સંઘર્ષ વધી ગયો, જેના કારણે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ દ્વારા દરિયાઈ ટ્રાફિક પ્રભાવિત થયો છે. આ માર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પુરવઠા માર્ગોમાંનો એક છે અને તેના વિક્ષેપને કારણે વૈશ્વિક બજારોમાં પહેલેથી જ અસ્થિરતા વધી છે. હવે બાબ-અલ-મંડેબ પર સંભવિત તણાવને કારણે સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.
બાબ-અલ-મંડેબની સ્ટ્રેટ શું છે?
બાબ-અલ-મંડેબની સ્ટ્રેટ લાલ સમુદ્રને એડનના અખાત સાથે જોડે છે. યમન તેની એક બાજુએ આવેલું છે, જે તેને અત્યંત સંવેદનશીલ અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. આ માર્ગ યુરોપ અને એશિયા વચ્ચેના વેપાર માટેનો મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગ છે. અહીંથી મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઈલ, એલએનજી, ઘઉં, ચોખા અને ખાતર વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં લઈ જવામાં આવે છે.
યમનના હુથી બળવાખોરોએ પહેલાથી જ આ ક્ષેત્રમાં જહાજો પર હુમલો કરવાની ધમકી આપી છે. તેઓ ઈરાન સમર્થિત એક્સિસ ઓફ રેઝિસ્ટન્સનો ભાગ માનવામાં આવે છે. ઑક્ટોબર 2023 માં ગાઝા યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી, હૌથી જૂથે લાલ સમુદ્ર અને એડનના અખાતમાં મિસાઇલો, ડ્રોન અને વિસ્ફોટકો વડે ઘણા વ્યવસાયિક જહાજોને નિશાન બનાવ્યા છે. તાજેતરમાં, 28 માર્ચના રોજ, હુથિઓએ ઇઝરાયેલ તરફ મિસાઇલો છોડી હતી, જે વર્તમાન તણાવ પછીની તેમની પ્રથમ મોટી લશ્કરી કાર્યવાહી છે.
