ઝ્યુરિચ, એજન્સી. પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવાના હેતુથી અમેરિકા અને ઈરાનના ટોચના નેતાઓ વચ્ચે રવિવારે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના બર્ગેનસ્ટોક રિસોર્ટમાં મહત્વપૂર્ણ મંત્રણા શરૂ થઈ. બંને દેશો 10 અઠવાડિયા પછી સામ-સામે બેઠક કરી રહ્યા છે. યુએસ તરફથી વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જેડી વેન્સ અને ઈરાન તરફથી સંસદના સ્પીકર બાઘેર ગાલિબાફ વાટાઘાટોમાં પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે. ‘લેક લ્યુસર્ન સમિટ’ નામની આ ચતુર્ભુજ બેઠકમાં પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફ અને કતારના વરિષ્ઠ નેતાઓ મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. ગયા અઠવાડિયે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયન વચ્ચે હસ્તાક્ષર કરાયેલા મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ (એમઓયુ)ના અમલીકરણ પર વાટાઘાટો કેન્દ્રિત હતી. આ કરારમાં પાકિસ્તાને ગેરેન્ટરની ભૂમિકા ભજવી હતી. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની વચગાળાની સમજૂતી બાદ એવું માનવામાં આવતું હતું કે સ્વિટ્ઝરલેન્ડમાં યોજાનારી બેઠકમાં તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે, પરંતુ ઈઝરાયેલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે આ બેઠકમાં વિલંબ થયો હતો. એમઓયુ હેઠળ 60 દિવસનો વાટાઘાટોનો સમયગાળો નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ, તેના પર લાદવામાં આવેલા આર્થિક પ્રતિબંધો અને લેબનોનમાં ઈઝરાયેલની સૈન્ય કાર્યવાહી જેવા મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ઉકેલ શોધવાના પ્રયાસો કરવામાં આવશે. યુએસ પ્રતિનિધિમંડળમાં વિશેષ રાજદૂત સ્ટીવ વિટકોફ અને સલાહકાર જેરેડ કુશનરનો સમાવેશ થાય છે. ઈરાન વતી વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી અને વરિષ્ઠ રાજદ્વારી ઈસ્માઈલ બકાઈ મંત્રણામાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ બેઠકમાં પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ અસીમ મુનીર પણ હાજર છે. તમને જણાવી દઈએ કે રવિવારની બેઠક છેલ્લા 10 અઠવાડિયામાં પહેલીવાર છે જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાનના ટોચના નેતાઓ સીધી વાતચીત માટે એક જ રૂમમાં હાજર રહ્યા હતા. અગાઉ ઈસ્લામાબાદમાં એપ્રિલમાં યોજાયેલી બેઠકમાં કોઈ નક્કર સમજૂતી થઈ શકી ન હતી.
અમે એક નવો અધ્યાય શરૂ કરી શકીએ છીએ: Vance
વાટાઘાટો પહેલા, જેડી વેન્સે કહ્યું કે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ ખોલવા અને ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને સમાપ્ત કરવા જેવા મુખ્ય લક્ષ્યો પહેલાથી જ પ્રાપ્ત થઈ ગયા છે. તેમણે કહ્યું કે હવે સવાલ એ છે કે આપણે સાથે મળીને બીજું શું મેળવી શકીએ. શું આપણે નવો અધ્યાય શરૂ કરી શકીએ? શું આપણે મધ્ય પૂર્વમાં સંબંધોને કાયમી ધોરણે બદલી શકીએ છીએ, અથવા આપણે યથાસ્થિતિમાં પાછા આવીશું?
ઈરાને શરત મૂકી
વાટાઘાટો પહેલા, ઇસ્માઇલ બઘાઇએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર કહ્યું કે ઇરાન કરાર હેઠળ બીજી બાજુની પ્રતિબદ્ધતાઓના અમલીકરણને ગંભીરતાથી અનુસરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. જો કે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે અંતિમ સમાધાન તરફ આગળ વધવા માટે તમામ મોરચે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવું જરૂરી છે.
