મુંબઈ હિન્દી સિનેમાના અભિનેતા અમજદ ખાને ફિલ્મ ‘શોલે’માં એવું પાત્ર ભજવ્યું કે આજે પણ તેમના અભિનયની વાતો જીવંત છે. 27 જુલાઇ 1992ના રોજ માત્ર 51 વર્ષની નાની ઉંમરે હૃદયરોગના હુમલાથી તેમનું અવસાન થયું. મધ્યપ્રદેશના રીવા જિલ્લામાં 12 નવેમ્બર 1940ના રોજ જયંત ખાનને ત્યાં જન્મેલા અમજદ ખાને બાળપણથી જ અભિનયની શરૂઆત કરી હતી. માત્ર 11 વર્ષની ઉંમરે ફિલ્મ ‘નાઝનીન’માં અભિનય કર્યો. તેમને અભિનયની કળા વારસામાં મળી હતી કારણ કે તેમના પિતા પોતે એક પ્રખ્યાત અભિનેતા હતા. 17 વર્ષની ઉંમરે અમજદ તેના પિતા સાથે ફિલ્મ ‘અબ દિલ્લી દૂર નહીં’માં કામ કરતો જોવા મળ્યો હતો. આ પછી તેણે ઘણી ફિલ્મોમાં કામ કર્યું. વર્ષ 1973માં અમજદ ખાન ફિલ્મ ‘હિન્દુસ્તાન કી કસમ’માં પહેલીવાર સિલ્વર સ્ક્રીન પર કલાકાર તરીકે દેખાયા હતા. આ પછી વર્ષ 1975માં આવેલી ફિલ્મ ‘શોલે’માં ગબ્બર સિંહની ભૂમિકા ભજવીને તેણે હિન્દી સિનેમા જગતમાં એક અલગ ઓળખ બનાવી. થિયેટર અને ફિલ્મોમાં કામ કરવાની સાથે અમજદ ખાને નિર્દેશનમાં પણ હાથ અજમાવ્યો. તેણે વર્ષ 1983માં ફિલ્મ ‘ચોર પોલીસ’માં પહેલીવાર ડિરેક્ટર તરીકે હાથ અજમાવ્યો હતો. આ પછી વર્ષ 1985માં તેમના નિર્દેશનમાં ફિલ્મ ‘આમીર આદમી ગરીબ આદમી’ બની અને તે સફળ પણ રહી.
અમજદ ખાનને વર્ષ 1976માં BFJA એવોર્ડ્સમાં ‘શોલે’ માટે શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતાનો પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો. આ સિવાય તેણે ‘દાદા’ અને ‘યારાના’ ફિલ્મોમાં શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતાનો એવોર્ડ જીત્યો હતો. તેણે ફિલ્મ ‘મા કસમ’માં કોમિક રોલમાં બેસ્ટ પરફોર્મન્સનો એવોર્ડ જીત્યો હતો.
અમજદ ખાનને અભિનયની સાથે સાહિત્યમાં પણ રસ હતો. તેમણે ફિલસૂફીમાં પ્રથમ વર્ગની માસ્ટર ડિગ્રી મેળવી. આ સાથે તેમને ઘણી ભાષાઓનું જ્ઞાન હતું. અંગ્રેજી અને ઉર્દૂ ઉપરાંત તેઓ ફારસી ભાષામાં પણ નિપુણ હતા. તેણે વર્ષ 1972માં શેહલા ખાન સાથે લગ્ન કર્યા. અમજદ અને શેહલાને ત્રણ બાળકો હતા. ફિલ્મોમાં તેણે ભજવેલા પાત્રો આજે પણ લોકોના દિલમાં જીવંત છે. 27 જુલાઈ 1992ના રોજ હાર્ટ એટેકથી તેમનું અવસાન થયું.
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
