નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા યુનુસે બાંગ્લાદેશનું નેતૃત્વ ખૂબ જ તાકાતથી સંભાળ્યું. પરંતુ હાલમાં તેમના નેતૃત્વમાં બાંગ્લાદેશ પણ પાકિસ્તાનની ગરીબીના રસ્તે જતું જોવા મળી રહ્યું છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં બાંગ્લાદેશ પર વિદેશી દેવાનો બોજ વધીને 42 ટકા થઈ ગયો છે. આ સાથે બાંગ્લાદેશ પણ વિદેશી દેવાના બોજથી દબાયેલા દેશોની હરોળમાં સામેલ થઈ ગયું છે. રવિવારના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય દેવા પર વિશ્વ બેંકના અહેવાલમાં આ માહિતી આપવામાં આવી છે. આ મુજબ, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં, બાંગ્લાદેશની જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રની વિદેશી લોન પર હપ્તાની ચૂકવણી, મુદ્દલ અને વ્યાજ બંને બમણી થઈ ગઈ છે.
નોંધનીય છે કે બાંગ્લાદેશ છેલ્લા ઘણા સમયથી બાહ્ય દેવાના વધતા દબાણનો સામનો કરી રહ્યું છે. સરકારે વિદેશી લોનની મદદથી મોટા પ્રોજેક્ટ્સ અમલમાં મૂક્યા છે. તેમાં ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ, મેટ્રો રેલ, પાવર પ્લાન્ટ, એરપોર્ટ ટર્મિનલ, પાણીની અંદરની ટનલ અને એલિવેટેડ એક્સપ્રેસ વેનો સમાવેશ થાય છે. આમાંના ઘણા પ્રોજેક્ટ્સ માટે લોનની પુન:ચુકવણી શરૂ થઈ ગઈ છે, જ્યારે અન્ય ઘણી ટૂંક સમયમાં ચૂકવવામાં આવનાર છે.
વધતા દેવાના બોજ વિશે પૂછવામાં આવતા, વિશ્વ બેંકના ઢાકા કાર્યાલયના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી ઝાહિદ હુસૈને પ્રથમ આલોને જણાવ્યું હતું કે કોવિડ-19 સમયગાળાથી વિદેશી ઋણ અને દેવાની ચુકવણીનું દબાણ વધી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે અમારા વિકાસ ભાગીદારો હવે કડક શરતો લાદી રહ્યા છે. આમાં ટૂંકા ગ્રેસ પીરિયડ્સ, પરિપક્વતાનો ઘટાડો અને ઊંચા વ્યાજ દરોનો સમાવેશ થાય છે અને પરિણામે, મુદ્દલ અને વ્યાજની ચૂકવણીનો બોજ નોંધપાત્ર અને સતત વધી રહ્યો છે.
ઝાહિદ હુસૈને વધુમાં કહ્યું કે વિદેશી દેવું બાંગ્લાદેશની અર્થવ્યવસ્થા પર ઘણું દબાણ લાવી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે અગાઉ બાંગ્લાદેશ વિશ્વ બેંક અને IMFના ડેટ સસ્ટેનેબિલિટી રિપોર્ટ્સમાં ઓછા જોખમની શ્રેણીમાં હતું. પરંતુ હવે તે મધ્યમ શ્રેણીમાં આવી ગયું છે.
