યુએસ-ઈરાન યુદ્ધ: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલો તણાવ ફરી એકવાર ખતરનાક બિંદુએ પહોંચતો દેખાઈ રહ્યો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે જો ઈરાન વાતચીતનો માર્ગ નહીં પસંદ કરે તો અમેરિકા તેના સૈન્ય અભિયાનને વધુ તીવ્ર બનાવશે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે આગામી તબક્કામાં ઈરાનના પાવર પ્લાન્ટ, પુલ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવી શકાય છે. વ્હાઇટ હાઉસ ખાતે યોજાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા બેઠકમાં સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ, ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને સંભવિત મોટા સૈન્ય કાર્યવાહી અંગે વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. બીજી તરફ ઈરાન પણ અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર જવાબી મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓ ચાલુ રાખી રહ્યું છે જેના કારણે સમગ્ર વિસ્તારમાં તણાવ સતત વધી રહ્યો છે.
શું અમેરિકન અભિયાન હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીથી આગળ વધશે?
વ્હાઇટ હાઉસની આ બેઠક એવા સમયે થઈ છે જ્યારે અમેરિકી સેના સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ અને ઈરાનના દક્ષિણી તટ પર સતત ચોથા દિવસે સૈન્ય કાર્યવાહી કરી રહી છે. યુ.એસ.ના હુમલામાં ઈરાની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી, રડાર સ્થાપનો, જહાજ વિરોધી મિસાઈલ બેઝ અને ડ્રોન પ્રક્ષેપણ સ્થળોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.
અમેરિકી અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ કામગીરીનો હેતુ ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતાને નબળી પાડવાનો છે, જેના દ્વારા તે વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત દરિયાઈ વેપાર માર્ગો પૈકીના એક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા વ્યાપારી જહાજો માટે ખતરો પેદા કરી શકે છે.
ટ્રમ્પે મોટા હુમલાની ચેતવણી આપી હતી
ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક પહેલા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફોક્સ ન્યૂઝને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં સંકેત આપ્યો હતો કે આગામી દિવસોમાં સૈન્ય કાર્યવાહી વધુ તીવ્ર થવા જઈ રહી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે જો ઈરાન વાતચીત કરવાનો ઈન્કાર કરશે તો અમેરિકા પહેલા કરતા મોટા હુમલા કરશે.
ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકી સેના આગામી ત્રણ દિવસમાં ઈરાન પર શક્તિશાળી હુમલો કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે આ અભિયાન અહીં અટકશે નહીં અને આવતા અઠવાડિયે ઈરાનના પાવર પ્લાન્ટ અને પુલને નિશાન બનાવવામાં આવશે. ટ્રમ્પના કહેવા પ્રમાણે, “આવતું અઠવાડિયું તેમના માટે ઘણું ખરાબ રહેવાનું છે, કારણ કે આવતા અઠવાડિયે પાવર પ્લાન્ટ્સ અને પુલો પર હુમલા થશે. અમે તેમના તમામ પાવર પ્લાન્ટ અને પુલને નષ્ટ કરી દઈશું જ્યાં સુધી તેઓ વાટાઘાટોના ટેબલ પર નહીં આવે.”
બેઠકમાં ઉચ્ચ અધિકારીઓએ હાજરી આપી હતી
વ્હાઇટ હાઉસના સિચ્યુએશન રૂમમાં આયોજિત આ મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વ્યવસ્થા સાથે જોડાયેલા લગભગ તમામ મુખ્ય અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ સાથે વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જેડી વેન્સ, સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો, ડિફેન્સ સેક્રેટરી પીટ હેગસેથ, જોઈન્ટ ચીફ ઓફ સ્ટાફના ચેરમેન જનરલ ડેન કેઈન, સીઆઈએ ડાયરેક્ટર જોન રેટક્લિફ, વ્હાઇટ હાઉસના વિશેષ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ અને અન્ય વરિષ્ઠ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અધિકારીઓ આ બેઠકમાં જોડાયા હતા.
તેહરાન પર દબાણ વધારવા માટે વ્યૂહરચના બનાવવામાં આવી છે
અમેરિકન મીડિયાના અહેવાલો અનુસાર, બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈરાન વિરુદ્ધ સંભવિત મોટા સૈન્ય કાર્યવાહીના વિકલ્પો પર ચર્ચા કરવાનો હતો. રણનીતિમાં તેહરાન પર એટલું દબાણ લાવવાનું કહેવાય છે કે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને સંપૂર્ણ રીતે ખુલ્લું રાખવાની સાથે સાથે તે પોતાના પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને અમેરિકાની મુખ્ય માંગણીઓ સ્વીકારવા પણ તૈયાર છે.
શા માટે અમેરિકા ‘પિકાક્સ માઉન્ટેન’ પર નજર રાખે છે?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના નિવેદનમાં ‘પિકાક્સે માઉન્ટેન’નો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા ત્યાં થઈ રહેલી ગતિવિધિઓ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે. એવું કહેવાય છે કે આ જમીનથી ખૂબ નીચે સ્થિત એક સંકુલ છે, જેનો અમેરિકન અને ઇઝરાયેલના અધિકારીઓનું માનવું છે કે તેનો ઉપયોગ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ સાથે સંબંધિત કામ માટે થઈ શકે છે. અમેરિકન ‘બંકર-બસ્ટર’ બોમ્બમાં ભૂગર્ભ ટાર્ગેટને નિશાન બનાવવાની ક્ષમતા પણ છે.
જોકે, ટ્રમ્પે એ પણ કબૂલ્યું હતું કે હજુ સુધી એ વાતની પુષ્ટિ થઈ નથી કે ખરેખર ત્યાં કોઈ પરમાણુ પ્રવૃત્તિ ચાલી રહી છે. તેમણે કહ્યું, “સારું, કોઈને ખબર નથી કે તેઓ ‘PickX’ માં કંઈ કરી રહ્યા છે કે નહીં. તે માત્ર એક શક્યતા છે જેની ચર્ચા થઈ રહી છે. અમે દેખરેખ માટે ત્યાં કેમેરા લગાવ્યા છે. અત્યારે ત્યાં ખૂબ ઓછી ગતિવિધિઓ દેખાઈ રહી છે, પરંતુ જો સહેજ પણ હલચલ થશે તો અમે તેના પર જોરદાર હુમલો કરીશું.”
ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં તણાવ સતત વધી રહ્યો છે
ખાડી ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલી સૈન્ય કાર્યવાહીને કારણે સ્થિતિ વધુને વધુ ગંભીર બની રહી છે. અમેરિકી અધિકારીઓનું કહેવું છે કે તાજેતરના હુમલાઓનો હેતુ ઈરાનની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીને નબળી બનાવવા અને હોર્મુઝની સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પર એન્ટી શિપ મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા કરવાની તેની ક્ષમતાને ખતમ કરવાનો છે. અમેરિકાનું માનવું છે કે જો આ ક્ષેત્રમાં ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતા મર્યાદિત નહીં રાખવામાં આવે તો વૈશ્વિક દરિયાઈ વેપાર અને ઊર્જા પુરવઠા પર તેની ગંભીર અસર થઈ શકે છે.
ઈરાન પણ જવાબી કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે
અમેરિકન સૈન્ય કાર્યવાહી વચ્ચે ઈરાને પણ જવાબી કાર્યવાહી તેજ કરી છે. અહેવાલો અનુસાર, ઈરાને જોર્ડન, કુવૈત અને બહેરીનમાં સ્થિત અમેરિકી સૈન્ય મથકો પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા ચાલુ રાખ્યા છે.
આ પણ વાંચોઃ દુનિયાના સૌથી મોંઘા ડાયનાસોર, 482 કરોડમાં વેચાયું હાડપિંજર, જાણો કેમ છે આટલું ખાસ

