બેઇજિંગ: ચીને હાઈ સ્પીડ ટ્રેનના ક્ષેત્રમાં વધુ એક મોટી સિદ્ધિ હાંસલ કરવાનો દાવો કર્યો છે. ચીનમાં એક પ્રાયોગિક મેગ્લેવ ટ્રેને માત્ર 5.3 સેકન્ડમાં 0 થી 800 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપ પકડી. આ પરીક્ષણ હુબેઈ પ્રાંતની ડોંગુ લેબોરેટરીમાં કરવામાં આવ્યું હતું.
આ ટ્રેન અત્યારે સામાન્ય મુસાફરો માટે ચલાવવામાં આવી રહી નથી. તેનો ઉપયોગ નવી ટેક્નોલોજીના પરીક્ષણ માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. આટલા ઓછા અંતરમાં આટલી હાઇ સ્પીડ હાંસલ કરવાની આ કસોટી ભવિષ્યમાં અલ્ટ્રા હાઇ સ્પીડ ટ્રાન્સપોર્ટેશનની નવી ટેકનોલોજી વિકસાવવામાં મદદ કરી શકે છે.
1 કિલોમીટરના ટ્રેક પર ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યો
રિપોર્ટ અનુસાર લગભગ 1.1 ટન વજન ધરાવતી આ મેગ્લેવ ટ્રેને એક કિલોમીટર લાંબા ટેસ્ટ ટ્રેક પર માત્ર 5.3 સેકન્ડમાં 800 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપ હાંસલ કરી હતી.
ટ્રેને વધુ ઝડપ મેળવ્યા બાદ પણ નિયંત્રણ જાળવી રાખ્યું હતું. પરીક્ષણ દરમિયાન, તે લગભગ 200 મીટરની ત્રિજ્યામાં ધીમે ધીમે બંધ કરવામાં આવ્યું હતું.
ભારતમાં ચીનના રાજદૂત ઝુ ફેઈહોંગે પણ આ સિદ્ધિને મેગ્લેવ ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ ગણાવી છે. 800 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપ પેસેન્જર પ્લેનની સામાન્ય ઉડતી ઝડપની નજીક છે.
મેગ્લેવ ટેકનોલોજી શું છે?
મેગલેવ એટલે ચુંબકીય ઉત્સર્જન. આ ટેક્નોલોજીમાં ટ્રેન સામાન્ય ટ્રેક પર પૈડાની મદદથી દોડતી નથી. ચુંબકીય બળની મદદથી ટ્રેનને પાટાથી થોડી ઉપર ઉંચી કરવામાં આવે છે.
ટ્રેન અને ટ્રેક વચ્ચે સીધો સંપર્ક ન હોવાથી ઘર્ષણ નોંધપાત્ર રીતે ઓછું થયું છે. આ પછી ચુંબકીય બળ ટ્રેનને આગળ વધારવામાં મદદ કરે છે. આ જ કારણ છે કે મેગ્લેવ ટ્રેનો સામાન્ય ટ્રેનો કરતાં ઘણી વધુ ઝડપ હાંસલ કરી શકે છે.
આ પહેલા પણ ચીને પોતાનો રેકોર્ડ તોડ્યો છે
ચીનની આ પ્રાયોગિક ટ્રેને તાજેતરના ભૂતકાળમાં ઘણી વખત પોતાનો રેકોર્ડ સુધાર્યો છે. તેનું પ્રથમ પરીક્ષણ જૂન 2025માં થયું હતું. તે સમયે ટ્રેને લગભગ 7 સેકન્ડમાં 650 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપ હાંસલ કરી હતી.
ત્યારપછીના પરીક્ષણોમાં, તેની ઝડપ 700 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક અને પછી લગભગ 798 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી. હવે ચીને 800 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપ હાંસલ કરીને વધુ એક રેકોર્ડ બનાવ્યો છે.
ચીનમાં ઝડપી મેગ્લેવ ટ્રેનો દોડે છે
મેગ્લેવ ટેક્નોલોજી પર આધારિત પેસેન્જર ટ્રેનો પહેલેથી જ ચીન અને જાપાનમાં ચાલી રહી છે. તેમની ઝડપ 320 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની આસપાસ હોવાનું કહેવાય છે.
ચીનની ફક્સિંગ ટ્રેનની મહત્તમ ઓપરેટિંગ સ્પીડ લગભગ 350 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક છે. આ સિવાય ચીનના વૈજ્ઞાનિકો વધુ ઝડપી મેગ્લેવ ટ્રેન વિકસાવવા પર કામ કરી રહ્યા છે.
ભવિષ્યમાં આવી ટ્રેનને ઓછા દબાણ અથવા લગભગ વેક્યૂમ જેવી ટ્યુબમાં ચલાવવાની ટેક્નોલોજી પર પણ કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આનાથી પવનનો પ્રતિકાર ઓછો થશે અને ટ્રેનને વધુ સ્પીડ આપવામાં મદદ મળી શકે છે.
જો કે, સામાન્ય લોકો માટે આ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તે પહેલાં ઘણા પડકારો છે. આમાં ખૂબ ઊંચા બાંધકામ ખર્ચ, મુસાફરોની સલામતી અને લાંબા અંતર માટે અત્યંત ચોક્કસ ટ્રેક તૈયાર કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
વંદે ભારતની ગતિ કેટલી છે?
વંદે ભારત એક્સપ્રેસની ગણતરી ભારતની સૌથી ઝડપી ટ્રેનોમાં થાય છે. વંદે ભારતની મહત્તમ ઓપરેટિંગ સ્પીડ 160 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક છે. ગતિમાન એક્સપ્રેસ અને દિલ્હી-એનસીઆર રેપિડ રેલ પણ લગભગ 160 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે દોડે છે.
વંદે ભારતમાં અલગ એન્જિન સ્થાપિત કરવાને બદલે ઇલેક્ટ્રિક મલ્ટીપલ યુનિટ એટલે કે EMU ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આમાં, ટ્રેનના અલગ-અલગ ડબ્બાઓમાં મોટર્સ લગાવવામાં આવી છે, જેના કારણે ટ્રેન વધુ ઝડપથી આગળ વધી શકે છે.
વંદે ભારત લગભગ 52 સેકન્ડમાં 0 થી 100 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પહોંચી શકે છે.
તેનો અર્થ એ છે કે ચીનની પ્રાયોગિક મેગ્લેવ ટ્રેન અને ભારતની વંદે ભારત વચ્ચે ઝડપનો તફાવત ઘણો મોટો છે. જો કે, ચીનની 800 કિમી પ્રતિ કલાકની ટ્રેન હજુ પણ પરીક્ષણના તબક્કામાં છે, જ્યારે વંદે ભારત સામાન્ય મુસાફરો માટે નિયમિતપણે દોડી રહી છે.
આ પણ વાંચો- તેજસ, રાફેલ છોડો… ભારતને 5મી પેઢીના ફાઈટર જેટની મેગા ઓફર મળી, સંપૂર્ણ ટેકનોલોજી પણ આપવા તૈયાર

