મધ્ય પૂર્વમાં બે મહિના પહેલા યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (એલએનજી)ના કન્સાઇનમેન્ટે પર્સિયન ગલ્ફમાંથી બહાર નીકળવા માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ને પાર કરી છે. એલએનજીથી ભરેલા આ જહાજનું નામ મુબારાઝ છે. આ જહાજ માર્ચની શરૂઆતમાં સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)માં અબુ ધાબી નેશનલ ઓઈલ કંપની (ADNOC)ની ‘દાસ આઈલેન્ડ’ સુવિધામાંથી ગેસ ભરેલો હતો.
શિપ ટ્રેકિંગ ડેટા અનુસાર, જહાજ હવે ભારતના દક્ષિણ છેડેથી પસાર થઈ રહ્યું છે. લાંબા સમય સુધી આ ટેન્કર ખાડીની અંદર ખાલીખમ ઉભું હતું. તેણે 31 માર્ચની આસપાસ તેના સિગ્નલ મોકલવાનું બંધ કરી દીધું. આ પછી, લગભગ એક મહિના સુધી રડારથી ગુમ થયા પછી, તે ફરીથી 27 એપ્રિલે ભારતના પશ્ચિમ ભાગમાં રડાર પર દેખાયો.
વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર અસર અને નાકાબંધી
સમગ્ર વિશ્વના ઉર્જા બજારની નજર હાલમાં સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝના ટ્રાફિક પર કેન્દ્રિત છે. છેલ્લા બે મહિનામાં અમેરિકા અને ઈરાન દ્વારા એકબીજા સામે લાદવામાં આવેલી નાકાબંધીને કારણે આ દરિયાઈ માર્ગ પરથી જહાજોની અવરજવર લગભગ શૂન્ય થઈ ગઈ છે.
હોર્મુઝનો આ માર્ગ વૈશ્વિક LNG સપ્લાયના લગભગ 20% (પાંચમા ભાગનો) હિસ્સો સંભાળે છે. તેના બંધ થવાથી વૈશ્વિક બજારમાં ગેસની ભારે અછત સર્જાઈ છે, જેના પરિણામે ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે.
સિગ્નલ બંધ કરવાની વ્યૂહરચના અને જહાજનું ગંતવ્ય
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાંથી પસાર થતા જહાજોની તપાસ ટાળવા માટેની સામાન્ય વ્યૂહરચના તેમના ટ્રાન્સપોન્ડરને બંધ કરવાની છે. કેટલીકવાર આ વિસ્તારમાં શિપિંગ ડેટા જાણીજોઈને જામ કરવામાં આવે છે.
