રશિયા બાંગ્લાદેશ રૂપિયો વેપાર: રશિયા હવે બાંગ્લાદેશ સાથે વેપાર વધારવા માટે નવી યોજના પર કામ કરી રહ્યું છે. અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોના પ્રતિબંધોને કારણે રશિયા આંતરરાષ્ટ્રીય પેમેન્ટમાં ઘણી સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં રશિયાએ બાંગ્લાદેશને ભારતીય રૂપિયામાં બિઝનેસ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.
આ સાથે બંને દેશો વચ્ચે નવી પેમેન્ટ સિસ્ટમ બનાવવા અને ઢાકામાં રશિયન બેંકની શાખા ખોલવા અંગે પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે. આગામી મહિનાઓમાં આ મુદ્દે બંને દેશો વચ્ચે મહત્વની બેઠક થવાની આશા છે.
ભારતીય રૂપિયામાં વેપાર કરવાનો પ્રસ્તાવ શા માટે આવ્યો?
રશિયા પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધો પછી, તેની ઘણી બેંકો આંતરરાષ્ટ્રીય ચુકવણી સિસ્ટમમાંથી બહાર રહી ગઈ છે. આ કારણોસર ડોલરમાં લેવડદેવડ કરવી મુશ્કેલ બની ગઈ છે. હવે રશિયા ઈચ્છે છે કે ભારતની જેમ બાંગ્લાદેશ સાથે પણ અમુક વેપાર ભારતીય રૂપિયામાં થાય.
ભારત અને રશિયા તેમના વેપારનો અમુક ભાગ રૂપિયામાં ચૂકવે છે. તે જ સમયે, બાંગ્લાદેશ પણ ભારત સાથે રૂપિયામાં મર્યાદિત ધોરણે વેપાર કરે છે. આ અનુભવને ધ્યાનમાં રાખીને રશિયાએ આ નવો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે સપ્ટેમ્બર અથવા ઓક્ટોબરમાં યોજાનારી બંને દેશોની સંયુક્ત બેઠકમાં આ અંગે વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવશે.
યુદ્ધ પછી બિઝનેસમાં મોટો ઘટાડો
રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું તે પહેલાં, બાંગ્લાદેશ દર વર્ષે 500 મિલિયન ડોલરથી વધુનો માલ રશિયાને મોકલતો હતો. પરંતુ પ્રતિબંધો અને ચુકવણીની મુશ્કેલીઓને કારણે આ વ્યવસાય નોંધપાત્ર રીતે ઘટ્યો.
વર્તમાન નાણાકીય વર્ષમાં, જુલાઈ અને મે વચ્ચે, રશિયામાં બાંગ્લાદેશની નિકાસ માત્ર 245 મિલિયન ડોલરની આસપાસ રહી હતી. જોકે, રશિયા હજુ પણ બાંગ્લાદેશને ઘઉં, ખાતર અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની સપ્લાય કરી રહ્યું છે. રશિયાનું માનવું છે કે જો નવી પેમેન્ટ સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવે તો બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર ફરી ગતિ પકડી શકે છે.
ન્યુક્લિયર પ્રોજેક્ટનું પેમેન્ટ પણ મોટો પડકાર બની ગયો
રૂપપુર ન્યુક્લિયર પાવર પ્રોજેક્ટ માટે બાંગ્લાદેશે રશિયા પાસેથી મોટી લોન લીધી હતી. પરંતુ પ્રતિબંધોને કારણે તેના હપ્તા સમયસર રશિયા પહોંચી રહ્યા નથી. અગાઉ ચીની યુઆનમાં પેમેન્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ પ્રતિબંધોના ડરથી ઘણી બેંકોએ તેમાં ભાગ લેવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
હાલમાં, બાંગ્લાદેશ બેંક ખાતામાં હપ્તાની રકમ જમા કરી રહ્યું છે, પરંતુ નાણાં હજુ સુધી રશિયા પહોંચ્યા નથી. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે બંને દેશ નવી પેમેન્ટ સિસ્ટમ પર ગંભીરતાથી કામ કરી રહ્યા છે.
બાંગ્લાદેશને સસ્તામાં યુરિયા મળી શકે છે
રશિયાએ પણ બાંગ્લાદેશને લગભગ 2.8 લાખ ટન યુરિયાની સપ્લાય કરવાની દરખાસ્ત કરી છે જે આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર કરતાં લગભગ $10 પ્રતિ ટન ઓછી કિંમતે છે. આ સિવાય રશિયા સૂર્યમુખી તેલ, ઘઉં, ચણા, પીળા વટાણા અને અન્ય કઠોળનો પુરવઠો વધારવા માટે પણ ઉત્સુક છે.
બંને દેશો વચ્ચે વેપાર વધારવા માટે રશિયા ટ્રેડ કાઉન્સિલની રચના, નાના ઉદ્યોગો વચ્ચે સહયોગ વધારવા અને બાંગ્લાદેશમાં સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન વિકસાવવા જેવા પ્રસ્તાવ પણ કરી શકે છે.
ટેક્નોલોજી અને ઉર્જા પર પણ સહકાર વધશે
બાંગ્લાદેશ આ બેઠકમાં ટેકનિકલ સહયોગને ખૂબ મહત્વ આપશે. તે રિન્યુએબલ એનર્જી, પાવર, ડિજિટલ ઈકોનોમી, કૃષિ, ખાદ્ય સુરક્ષા, ઈ-કોમર્સ, કૌશલ્ય વિકાસ અને લોજિસ્ટિક્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં રશિયા સાથે ભાગીદારી વધારવા માંગે છે.
જો બંને દેશો વચ્ચે આ નવી વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવશે તો પ્રતિબંધો વચ્ચે રશિયાને વેપારનો નવો રસ્તો મળશે, જ્યારે બાંગ્લાદેશને સસ્તા ખાતર, સરળ ચુકવણી વ્યવસ્થા અને ટેકનિકલ સહયોગ જેવા અનેક ફાયદાઓ મળી શકે છે. હવે તમામની નજર સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબરમાં યોજાનારી બંને દેશોની મહત્વની બેઠક પર છે.
આ પણ વાંચો-પેટા-ચૂંટણી 2026: બિહાર, MP અને ગુજરાતની પેટાચૂંટણીઓ પૂરી થઈ ગઈ! EVMમાં કોનું ભાવિ કેદ?

