અમેરિકા સાથે યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ ઈરાને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પર નિયંત્રણો લાદી દીધા છે. ઈરાનમાં ઈસ્લામિક ક્રાંતિ બાદ હોર્મુઝ ખાડી દેશો માટે સમસ્યા બની ગઈ છે. આ સમસ્યાને દૂર કરવા માટે, ગલ્ફ દેશો હવે વૈકલ્પિક માર્ગો પર રોકાણ કરી રહ્યા છે, જેથી કટોકટીની સ્થિતિમાં આ માર્ગોનો ઉપયોગ કરીને હોર્મુઝ અને લાલ સમુદ્ર પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય.
સાઉથ ચાઈના મોર્નિંગ પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, હોર્મુઝને સાઇડલાઇન કરવાની આ યોજનામાં મુખ્યત્વે સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને તુર્કી સામેલ છે. જો કે, હોર્મુઝનો વિકલ્પ શોધવો સરળ નથી, પરંતુ જે રીતે ભારતે મધ્ય એશિયા સુધી પહોંચવા માટે સુરક્ષાના કારણોસર પાકિસ્તાનને બાયપાસ કરવું પડે છે, તે જ રીતે કેટલાક ખાડી દેશો પણ આયોજન કરી રહ્યા છે. આ ક્રમમાં પાઈપલાઈન, રેલ્વે લાઈન અને દરિયાઈ માર્ગો પર કામ કરવાની યોજના છે.
અહેવાલો અનુસાર, ઈરાન સાથે અમેરિકાના યુદ્ધ બાદથી હોર્મુઝ પર સતત ખતરો છે. તેનાથી આ દેશોના વેપારમાં ઘટાડો થયો છે એટલું જ નહીં પરંતુ ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ પરના આયાત ખર્ચમાં પણ વધારો થયો છે. વિશ્લેષકોના મતે આ સમસ્યાને દૂર કરવા માટે આ દેશોએ કેટલાક માર્ગો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. આ સૂચિત જળમાર્ગોમાંથી સૌથી અગ્રણીમાં પર્સિયન ગલ્ફની બહાર UAE અને ઓમાનના બંદરોથી માલસામાનની હેરફેર, સાઉદી અરેબિયા થઈને જોર્ડન સુધી રેલ માર્ગે સમાવેશ થાય છે. આ પછી, તેને ઇજિપ્તથી સુએઝ કેનાલ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં મોકલવામાં આવશે. એટલું જ નહીં આમાં સીરિયાના બંદરોનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
ગલ્ફ દેશો પહેલાથી જ હોર્મુઝને બાયપાસ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે
ખાડી દેશો લાંબા સમયથી હોર્મુઝને બાયપાસ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. પરંતુ ભારે ગરમી અને હોર્મુઝની સરખામણીમાં આ માર્ગોની ઊંચી કિંમત આ યોજનામાં મુખ્ય અવરોધો છે. પરંતુ ઈરાન સાથે વધતા તણાવને કારણે ગલ્ફ દેશોએ આ મોંઘી સિસ્ટમ પર કામ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. મનમાં આવેલા ઘણા નવા રૂટને ઓપરેટ કરવાના પ્રયાસો થઈ ચૂક્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, સંયુક્ત આરબ અમીરાતના ફુજૈરાહ અને ખોર ફક્કન બંદરોને જોડતો માર્ગ. આ સાથે જ આ દેશોથી જોર્ડન સુધી રેલ્વે લાઈન નાખવાનું કામ શરૂ થઈ ગયું છે.
