વોશિંગ્ટનઃ એક અહેવાલ મુજબ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાને કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં આર્થિક આંચકો લાગ્યો છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે હોર્મુઝ માર્ગ દ્વારા ઊર્જા બજારના સપ્લાયમાં અવરોધ ઉભો થયો છે.
ધ વોશિંગ્ટન પોસ્ટ અનુસાર, વૈશ્વિક ઉર્જા પ્રવાહ પર ઈરાન યુદ્ધની અસર વધી રહી છે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના બંધ થવાથી સમગ્ર ખંડોમાં તેલ, ગેસ અને આવશ્યક પુરવઠાની સાંકળો વિક્ષેપિત થઈ રહી છે. વિશ્વનું લગભગ 20 ટકા તેલ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં તે હવે સંકટનું કેન્દ્ર બની ગયું છે. ઈરાને યુએસ-ઈઝરાયેલ હુમલાના જવાબમાં દરિયાઈ ટ્રાફિક પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ વિક્ષેપની અસર વૈશ્વિક બજારમાં પહેલેથી જ દેખાઈ રહી છે.
વોશિંગ્ટન પોસ્ટ અહેવાલ આપે છે કે ઊર્જાના ભાવ વધી રહ્યા છે, સપ્લાય ચેન કડક થઈ રહી છે અને સરકારો લાંબા સમય સુધી અછત માટે તૈયારી કરી રહી છે. વિશ્લેષકોએ ચેતવણી આપી છે કે જો લડાઈ ચાલુ રહેશે તો તેની અર્થવ્યવસ્થા પર લાંબા ગાળાની અસર થઈ શકે છે.
ઉર્જા નિકાસ પર ભારે નિર્ભર ભારતે પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઝડપી પગલાં લીધાં છે. અમેરિકન મીડિયા CAN અનુસાર, ભારતે વર્ષોમાં પ્રથમ વખત ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદ્યું છે. અમેરિકી પ્રતિબંધોને કારણે લાંબા સમય સુધી ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલથી અંતર જાળવી રાખ્યા બાદ ભારતે હવે ફરીથી ઈરાનથી તેલની આયાત કરવાનું શરૂ કર્યું છે, જેને એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારતે ઈરાનથી 44,000 મેટ્રિક ટન લિક્વિફાઈડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG)ની પણ આયાત કરી છે, જેનું શિપમેન્ટ મેંગ્લોર પોર્ટ પર પહોંચી ગયું છે. ધ વોશિંગ્ટન પોસ્ટના મૂલ્યાંકન મુજબ, જો અવરોધ ત્રણ મહિના સુધી ચાલે છે, તો તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $170 સુધી વધી શકે છે, જ્યારે છ મહિના સુધી લાંબા સમય સુધી ચાલતા સંઘર્ષ વૈશ્વિક અર્થતંત્રને મંદીમાં ધકેલી શકે છે.
પુરવઠામાં વિક્ષેપ માત્ર ઊર્જા પૂરતો મર્યાદિત નથી. આ વિક્ષેપ ખાતરના શિપમેન્ટ, પેટ્રોકેમિકલ્સ અને ઔદ્યોગિક ઇનપુટ્સને પણ અસર કરી રહ્યું છે, જેમાં અછત એશિયામાં પહેલેથી જ દેખાઈ રહી છે અને આગામી અઠવાડિયામાં યુરોપ અને યુએસમાં ફેલાવાની અપેક્ષા છે.
