વેનેઝુએલાના વિપક્ષી નેતા મારિયા કોરિના મચાડોએ યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને 2025 નો નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મેડલ અર્પણ કર્યા પછી એક અનોખો વિવાદ ઉભો થયો છે. આ ઘટના બાદ ઓસ્લો સ્થિત નોબેલ કમિટીએ સત્તાવાર નિવેદન બહાર પાડીને સ્પષ્ટતા કરવી પડી હતી કે નોબેલ પુરસ્કારનું ‘સન્માન’ અન્ય કોઈને આપી શકાય નહીં.
વ્હાઇટ હાઉસમાં ટ્રમ્પ સાથેની મુલાકાત દરમિયાન મચાડોએ તેમને તેમનો મેડલ આપ્યો હતો. તેના પર નોબેલ કમિટીએ કહ્યું કે વિજેતા કોઈને પણ મેડલ, ડિપ્લોમા કે ઈનામની રકમ આપી શકે છે, વેચી શકે છે અથવા દાન કરી શકે છે. “મેડલ અથવા ડિપ્લોમાનું શું થાય છે તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી. મૂળ વિજેતા, મચાડોનું નામ, એવોર્ડના સત્તાવાર પ્રાપ્તકર્તા તરીકે ઇતિહાસમાં નીચે જશે,” સમિતિએ જણાવ્યું હતું. નોબેલ પારિતોષિક ન તો અન્ય કોઈની સાથે વહેંચી શકાય છે અને ન તો તેને સત્તાવાર રીતે અન્ય કોઈના નામે ટ્રાન્સફર કરી શકાય છે.
મચાડોએ મેડલ કેમ આપ્યો?
મારિયા કોરિના મચાડોએ વેનેઝુએલામાં નિકોલસ માદુરોના શાસનના પતન અને ત્યાં લોકશાહીની પુનઃસ્થાપના માટે ટ્રમ્પના અભૂતપૂર્વ સમર્થન બદલ તેમનો આભાર વ્યક્ત કરવા માટે તેમને આ મેડલ આપ્યો હતો. તેણે તેને વેનેઝુએલાના લોકો તરફથી ‘આદરનું પ્રતીક’ ગણાવ્યું.
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ખુશીથી ભેટ સ્વીકારી અને સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું, “મારા માટે તે એક મહાન સન્માનની વાત છે. મારિયા એક અદ્ભુત મહિલા છે જેણે ઘણું સહન કર્યું છે. તેણે મને તેના કામની માન્યતામાં નોબેલ મેડલ આપ્યો છે. આ પરસ્પર સન્માનની અદ્ભુત ચેષ્ટા છે.”
વેનેઝુએલામાં લોકશાહી અધિકારોને પ્રોત્સાહન આપવા અને સરમુખત્યારશાહીમાંથી લોકશાહીમાં શાંતિપૂર્ણ સંક્રમણ માટે તેમના અથાક સંઘર્ષ માટે મચાડોને એવોર્ડ મળ્યો હતો. ટ્રમ્પે પોતે ગયા વર્ષે નોબેલ પુરસ્કાર માટે ભારે લોબિંગ કર્યું હતું, પરંતુ સમિતિએ મચાડોને પસંદ કર્યો હતો.
