અમેરિકાએ ભારતને ટૂંક સમયમાં વેનેઝુએલા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવાની મંજૂરી આપવાનો સંકેત આપ્યો છે. આનાથી ભારતને રશિયામાંથી તેલની આયાતમાં તીવ્ર ઘટાડા વચ્ચે પુરવઠાની અછતને પહોંચી વળવામાં મદદ મળી શકે છે. યુએસની આ પહેલ એવા સમયે આવી છે જ્યારે ભારતે રશિયન ક્રૂડની આયાતમાં તીવ્ર ઘટાડો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે, ખાસ કરીને વોશિંગ્ટન દ્વારા રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા પર કડક ટેરિફ લાદ્યા બાદ. ભારત હવે આગામી કેટલાક મહિનામાં રશિયન તેલની આયાતમાં પ્રતિદિન લાખો બેરલનો ઘટાડો કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારતને સંકેત આપ્યો છે કે તે ટૂંક સમયમાં વેનેઝુએલાથી તેલની આયાત શરૂ કરી શકે છે. તેની પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતને રશિયન તેલના વિકલ્પ તરીકે નવો સ્ત્રોત પૂરો પાડવાનો છે. માર્ચ 2025 માં, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે વેનેઝુએલાના તેલ પર 25% ટેરિફ લાદી. જો કે, 3 જાન્યુઆરીએ અમેરિકી સેના દ્વારા વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોને પકડ્યા બાદ વોશિંગ્ટનની નીતિમાં ફેરફાર થયો છે. અમેરિકા ઇચ્છે છે કે રશિયા તેની તેલની કમાણી ઘટાડે, જેનો તે યુક્રેન યુદ્ધમાં ઉપયોગ કરી રહ્યું છે.
રશિયન તેલની આયાતમાં મોટો ઘટાડો
યુક્રેન યુદ્ધની શરૂઆત પછી ભારત રશિયન તેલનો મુખ્ય ખરીદદાર બન્યો. જો કે હવે તે તેની આયાતમાં મોટો કાપ મૂકવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. અહેવાલ મુજબ, ભારતની રશિયન તેલની આયાત જાન્યુઆરીમાં 12 લાખ બેરલ પ્રતિ દિવસ (bpd) હતી, જે ફેબ્રુઆરીમાં ઘટીને 10 લાખ બેરલ અને માર્ચમાં 8 લાખ બેરલ પ્રતિ દિવસ થવાની ધારણા છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ જથ્થો આખરે ઘટીને 5 થી 6 લાખ bpd પર આવી શકે છે. અમેરિકાએ રશિયન તેલ ખરીદનારા દેશો પર ભારે ટેરિફ લાદી છે. ભારત પર આ ટેરિફ 50% સુધી પહોંચી ગયું છે, જેના કારણે રશિયન તેલ હવે એટલું સસ્તું નથી.
ભારતના પેટ્રોલિયમ અને પ્રાકૃતિક ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ પણ સંકેત આપ્યો છે કે ભારત તેના તેલના સ્ત્રોતોમાં વિવિધતા લાવી રહ્યું છે. તાજેતરમાં જ ઓઈલ મિનિસ્ટર હરદીપ સિંહ પુરીએ કહ્યું હતું કે, જેમ જેમ રશિયન ઓઈલની આયાત ઘટી રહી છે, ભારત તેના ક્રૂડ ઓઈલના સ્ત્રોતોનું વિસ્તરણ કરી રહ્યું છે. ડિસેમ્બરના આંકડા દર્શાવે છે કે રશિયામાંથી આયાત ઘટીને બે વર્ષની નીચી સપાટીએ છે, જ્યારે ઓપેક દેશો, મધ્ય પૂર્વ, આફ્રિકા અને દક્ષિણ અમેરિકામાંથી ભારતની ખરીદી વધી છે.
આ પગલું માત્ર ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે જ મહત્વપૂર્ણ નથી, પરંતુ યુએસ સાથેના મોટા વેપાર કરાર તરફ પણ એક પગલું હોઈ શકે છે. જો કે, ભારતીય રિફાઇનર્સનું કહેવું છે કે વેનેઝુએલાના તેલની ઓફર મર્યાદિત છે અને મોટાભાગનો જથ્થો યુએસ જઈ રહ્યો છે. ભારતની કેટલીક રિફાઈનરીઓ, જેમ કે ઈન્ડિયન ઓઈલ કોર્પોરેશન, વેનેઝુએલાના ભારે અને ઉચ્ચ સલ્ફર ક્રૂડની પ્રક્રિયા કરવા સક્ષમ છે.
