ભારત અને આર્મેનિયા વચ્ચેનો મોટો સંરક્ષણ સોદો તેના અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગયો છે. આ અંતર્ગત આર્મેનિયા હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) દ્વારા ઉત્પાદિત Su-30MKI મલ્ટીરોલ ફાઇટર જેટ ખરીદશે. આ કરારની અંદાજિત કિંમત 2.5 થી 3 બિલિયન યુએસ ડોલર (લગભગ 25,000 કરોડ રૂપિયા) વચ્ચે હોવાનું કહેવાય છે.
આર્મેનિયન મીડિયાના અહેવાલો અનુસાર, આ ડીલ હેઠળની પ્રથમ બેચમાં 8 થી 12 એરક્રાફ્ટ હશે, જેની ડિલિવરી 2027 માં શરૂ થવાની અને 2029 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની સંભાવના છે. આ સોદો આર્મેનિયા માટે તેના સંરક્ષણ ભાગીદારોમાં વિવિધતા લાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે, કારણ કે અત્યાર સુધી તે રશિયા પર ખૂબ નિર્ભર છે.
રશિયાથી અંતર, ભારત તરફ ઝોક
આર્મેનિયાએ 2019માં રશિયા પાસેથી ચાર Su-30SM ફાઈટર એરક્રાફ્ટ ખરીદ્યા હતા, પરંતુ રશિયન શસ્ત્રો અને ટેક્નિકલ સપોર્ટના અભાવે તેઓ મર્યાદિત સેવામાં રહ્યા હતા. આવી સ્થિતિમાં, આધુનિક અને આત્મનિર્ભર હવાઈ શક્તિ પ્રાપ્ત કરવા માટે ભારત સાથેનો આ નવો સોદો આર્મેનિયા માટે નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.
ભારત સાથેનો આ સોદો માત્ર ફાઈટર પ્લેન્સ પૂરતો મર્યાદિત નથી. આ પહેલા પણ, આર્મેનિયાએ ભારત પાસેથી ઘણી અદ્યતન શસ્ત્ર પ્રણાલીઓ ખરીદી છે – જેમાં પિનાકા મલ્ટીપલ લોન્ચ રોકેટ સિસ્ટમ, સ્વાતિ કાઉન્ટર-બેટરી રડાર અને ATAGS 155mm હોવિત્ઝર્સનો સમાવેશ થાય છે.
ભારતીય સંસ્કરણમાં આર્મેનિયન અપગ્રેડ
Su-30MKI એક ભારે, ટ્વીન-એન્જિન મલ્ટિરોલ ફાઇટર છે જે ભારત અને રશિયા દ્વારા સંયુક્ત રીતે વિકસાવવામાં આવ્યું છે. આર્મેનિયા માટે તેના ભારતીય સંસ્કરણમાં કેટલાક સ્વદેશી અપગ્રેડનો સમાવેશ થશે, જેમ કે-
