અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ગાઝા યોજનાને લઈને ઈઝરાયેલે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ઈઝરાયલે ગાઝામાંથી ઈઝરાયલી દળોને પાછા ખેંચવાની શરતો સ્વીકારવાનો સ્પષ્ટ ઈન્કાર કરી દીધો છે. યુએસ સમર્થિત ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂને મળ્યા હતા. બેઠક બાદ તરત જ જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં બોર્ડે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જ્યાં સુધી હમાસ તેના સમગ્ર સૈન્ય માળખાને નિઃશસ્ત્ર નહીં કરે ત્યાં સુધી ઇઝરાયેલી સંરક્ષણ દળો (IDF) પાછી ખેંચશે નહીં. બોર્ડના નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “અચોક્કસ અહેવાલોથી વિપરીત, અમે સ્પષ્ટ કરીએ છીએ કે IDF ‘યલો લાઇન’માંથી હમાસના મધ્યસ્થીઓને આપેલા વચન અનુસાર લશ્કરી માળખાના સંપૂર્ણ નિષ્ક્રિયકરણ પછી જ ખસી જશે.” આ નિયમ હળવા શસ્ત્રો, ભારે શસ્ત્રો અને ખાણો પર સમાન રીતે લાગુ પડે છે.
તમને જણાવી દઈએ કે ઓક્ટોબર 2025ના યુદ્ધવિરામ સમયે નક્કી કરાયેલી ‘યલો લાઇન’ હવે પહેલા જેવી નથી રહી. ગાઝાને ઈઝરાયેલ અને હમાસ દ્વારા નિયંત્રિત વિસ્તારોમાં વિભાજીત કરતી આ સરહદ રેખા છેલ્લા એક વર્ષમાં નોંધપાત્ર રીતે બદલાઈ ગઈ છે. ઇઝરાયેલ હમાસના વિસ્તારોમાં આગળ વધ્યું છે અને હવે ગાઝાના 60 ટકાથી વધુ વિસ્તાર પર તેનું નિયંત્રણ છે. ઇઝરાયેલને સમજાવવાના પ્રયાસો છતાં, શાંતિ બોર્ડ પણ સૈન્ય પાછી ખેંચવાની શરતો પર કંઈક અંશે નરમ વલણ અપનાવી રહ્યું હોવાનું જણાય છે, પરંતુ ઇઝરાયેલનું વલણ અત્યાર સુધી કડક રહ્યું છે.
બોર્ડના અધિકારીઓએ શું કહ્યું?
બોર્ડના એક અધિકારીએ ગયા અઠવાડિયે ધ ટાઇમ્સ ઑફ ઇઝરાયેલને જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયેલ હમાસ નિઃશસ્ત્રીકરણ માળખા હેઠળ યલો લાઇન પર પાછા ફરે તેવી અપેક્ષા હતી. નિવેદનના પ્રથમ ડ્રાફ્ટમાં ‘સંપૂર્ણ IDF ઉપાડ’નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, જે હમાસના સંપૂર્ણ નિઃશસ્ત્રીકરણ પહેલાં ઉપાડની શક્યતાને વધારે છે. પરંતુ રિલીઝ વખતે ‘સંપૂર્ણ’ શબ્દ કાઢી નાખવામાં આવ્યો હતો. બોર્ડ ઇઝરાયેલ સાથેના મતભેદોને ઉકેલવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે ત્યારે આ ફેરફાર આવ્યો છે. ઇઝરાયેલ સરકારે વારંવાર કહ્યું છે કે હમાસના સંપૂર્ણ નિઃશસ્ત્રીકરણ પહેલા કોઈપણ સૈનિકો પાછા ખેંચવા સ્વીકાર્ય નથી. આ સુધારો હમાસ સાથેની શાંતિ વાટાઘાટોમાં નવી સમસ્યા ઉભી કરી શકે છે, કારણ કે અત્યાર સુધી હમાસ માત્ર તબક્કાવાર સૈનિકો પાછા ખેંચવા અને શસ્ત્રોને ધીમે ધીમે નિષ્ક્રિય કરવાની મૂળભૂત ફોર્મ્યુલા પર સંમત હતા.
ધ્યેય સ્પષ્ટ છે, તેના વિશે કોઈ પ્રશ્ન નથી
બોર્ડે નેતન્યાહુ સાથેની બેઠકને ‘સકારાત્મક’ ગણાવી અને પુનરોચ્ચાર કર્યો કે તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ યથાવત છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે લક્ષ્ય સ્પષ્ટ છે અને તેના પર કોઈ પ્રશ્ન નથી. ગાઝા પટ્ટીમાં સંપૂર્ણ નિઃશસ્ત્રીકરણ અને બંદૂકના શાસનમાંથી નાગરિક શાસનમાં સંક્રમણ. આ સુધી પહોંચવું એ એક પ્રક્રિયા હશે, જે કામના આગામી તબક્કામાં નક્કી કરવામાં આવશે. બોર્ડે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે યોજનાનો અમલ બંને પક્ષોના સંમત માળખા હેઠળની પ્રતિબદ્ધતાઓને પૂર્ણ કરવા પર આધાર રાખે છે.
‘ઈઝરાયેલ હેઓમ’ અનુસાર, નેતન્યાહુએ બોર્ડમાં મ્લાદેનોવને સ્પષ્ટ કહ્યું કે જ્યાં સુધી હમાસ સુરક્ષા માટે ખતરો રહેશે ત્યાં સુધી ઈઝરાયેલ ગાઝામાં સૈન્ય કાર્યવાહી બંધ કરશે નહીં કે યલો લાઈન તરફ પીછેહઠ કરશે નહીં. ઇઝરાયેલે બોર્ડ અને યુએસ અધિકારીઓને ઔપચારિક વાંધાઓની યાદી પણ સુપરત કરી છે. ઇઝરાયેલ દલીલ કરે છે કે તે કૈરો વાટાઘાટોમાં સીધો સામેલ ન હતો, તેથી દરખાસ્તને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવે તે પહેલાં તેના સૂચનો સામેલ કરી શકાય નહીં.
