નવી દિલ્હી. ઉનાળાની ઋતુ પોતાની સાથે સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત અનેક સમસ્યાઓ લઈને આવે છે. તીવ્ર સૂર્યપ્રકાશ, ગરમ પવન અને શરીરમાં પાણીની અછતની સીધી અસર આપણા શરીર પર થાય છે. આમાંની એક સમસ્યા છે અચાનક નાકમાંથી લોહી નીકળવું, જેને મેડિકલ ભાષામાં એપિસ્ટેક્સિસ કહેવાય છે. આ સમસ્યા ખાસ કરીને બાળકો અને વૃદ્ધોમાં જોવા મળે છે. તબીબોના મતે ઉનાળામાં નાકની અંદરની ભેજ ઓછી થઈ જાય છે, જેના કારણે અંદરનું પડ સૂકું અને નબળું પડી જાય છે અને લોહી નીકળવા લાગે છે. નાકની અંદરની ત્વચા ખૂબ જ પાતળી અને સંવેદનશીલ હોય છે. તેમાં નાની રુધિરવાહિનીઓ હોય છે, જે સૂકાઈ જવા પર ઝડપથી ફાટી શકે છે. ગરમ હવા અને ઓછી ભેજને કારણે આ સ્તર વધુ શુષ્ક બને છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ બળપૂર્વક નાક ફૂંકે છે અથવા છીંકે છે, ત્યારે આ નળીઓ તૂટી શકે છે અને રક્તસ્રાવ થાય છે. આ સિવાય એલર્જી, સાઇનસની સમસ્યા, ઈન્ફેક્શન કે કોઈ ઈજાને કારણે પણ આ સમસ્યા થઈ શકે છે.
કેટલાક લોકોમાં, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અથવા લોહી પાતળું કરતી દવાઓની અસરને કારણે પણ નાકમાંથી લોહી નીકળે છે.
જ્યારે નાકમાંથી અચાનક રક્તસ્રાવ શરૂ થાય, ત્યારે યોગ્ય પ્રાથમિક સારવાર આપો. સૌ પ્રથમ, સીધા બેસો અને તમારા માથાને સહેજ આગળ નમાવો. આ કારણે લોહી બહાર આવે છે અને ગળામાં નથી જતું. આ પછી, નાકના નરમ ભાગને અંગૂઠા વડે થોડીવાર દબાવો. આ સમયગાળા દરમિયાન મોં દ્વારા શ્વાસ લેવાનું વધુ સારું છે. કપાળ અથવા નાક પર કોલ્ડ કોમ્પ્રેસ અથવા બરફ મૂકવાથી પણ રક્તસ્ત્રાવ ધીમો થઈ શકે છે અને તેને વધુ ઝડપથી રોકવામાં મદદ મળે છે. સામાન્ય રીતે આ પદ્ધતિઓ થોડીવારમાં અસર દર્શાવે છે.
જો કોઈ વ્યક્તિને વારંવાર નાકમાંથી લોહી આવવાની સમસ્યા રહેતી હોય તો કેટલીક ઘરગથ્થુ સાવચેતીઓ અપનાવીને તેને ઘણી હદ સુધી અટકાવી શકાય છે. નાકની અંદર થોડું નારિયેળ તેલ અથવા પેટ્રોલિયમ જેલી લગાવવાથી ભેજ જળવાઈ રહે છે. ઉનાળામાં, વ્યક્તિએ શક્ય તેટલું વધુ પાણી પીવું જોઈએ જેથી કરીને શરીર હાઇડ્રેટ રહે. રૂમમાં ભેજ જાળવવા માટે હ્યુમિડિફાયરનો ઉપયોગ કરવો પણ ફાયદાકારક છે. આ સિવાય સ્ટીમ લેવાથી નાકની અંદરની શુષ્કતા દૂર કરવામાં પણ મદદ મળે છે.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
