કોલમ્બિયા ભૂકંપ: દક્ષિણ અમેરિકન દેશ કોલંબિયામાં સોમવારે જોરદાર ભૂકંપ આવ્યો. અમેરિકન જીઓલોજિકલ સર્વે એટલે કે USGS અનુસાર, રિક્ટર સ્કેલ પર ભૂકંપની તીવ્રતા 7.4 માપવામાં આવી હતી. જોરદાર આંચકાના કારણે કોલંબિયાના ઘણા વિસ્તારોમાં લોકોમાં ભયનો માહોલ સર્જાયો હતો. USGS અનુસાર, ભૂકંપનું કેન્દ્ર ચોકો વિભાગમાં સેન જોસ ડેલ પાલમારથી લગભગ 5 કિલોમીટર પૂર્વમાં હતું.
ભૂકંપ ભૂગર્ભમાં લગભગ 107 કિલોમીટરની ઉંડાઈએ આવ્યો હતો. ભૂકંપના આંચકા એપી સેન્ટરની આસપાસના વિસ્તારો પૂરતા મર્યાદિત ન હતા. કોલંબિયાના અન્ય ઘણા ભાગોમાં પણ લોકોએ તેમને અનુભવ્યા. પ્રારંભિક માહિતી અનુસાર, પડોશી વિસ્તારોમાં અને વેનેઝુએલાની સરહદ નજીક પણ ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા.
સુનામીનો ભય નથી
ભૂકંપની તીવ્રતા અંગે અલગ-અલગ આંકડાઓ સામે આવ્યા છે. યુએસ સુનામી ચેતવણી પ્રણાલીએ તેની તીવ્રતા 7.1 દર્શાવી છે. જોકે રાહતની વાત એ છે કે ભૂકંપ બાદ સુનામીની કોઈ ચેતવણી જારી કરવામાં આવી નથી.
યુએસ સુનામી વોર્નિંગ સિસ્ટમ અનુસાર આ ભૂકંપથી કોલંબિયામાં સુનામીનો કોઈ ખતરો નથી. ભૂકંપ બાદ સ્થાનિક સ્તરે સ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. પ્રારંભિક માહિતીમાં જાણવા મળ્યું છે કે ઘણા વિસ્તારોમાં ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા.
‘રિંગ ઓફ ફાયર’ શું છે?
ભૂકંપની ચર્ચા સાથે ‘રિંગ ઓફ ફાયર’નું નામ પણ સામે આવે છે. વાસ્તવમાં, પેસિફિક મહાસાગરની આસપાસ ફેલાયેલા એક વિશાળ વિસ્તારને ‘રિંગ ઓફ ફાયર’ કહેવામાં આવે છે. આ વિસ્તાર ભૂકંપ અને જ્વાળામુખીની ગતિવિધિઓ માટે જાણીતો છે.
આ વિસ્તાર ઘોડાની નાળ જેવો દેખાય છે અને લગભગ 40 હજાર કિલોમીટર સુધી ફેલાયેલો છે. આ પ્રદેશ અમેરિકા અને કેનેડાના પશ્ચિમી ભાગોથી દક્ષિણ અમેરિકાના ચિલી સુધી અને રશિયા થઈને ઈન્ડોનેશિયા સુધી વિસ્તરેલો છે. આ સમગ્ર પ્રદેશમાં ઘણી ટેકટોનિક પ્લેટો એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે. પ્લેટોની હિલચાલને કારણે અહીં વારંવાર ભૂકંપ આવે છે અને જ્વાળામુખી પણ ઘણી જગ્યાએ સક્રિય રહે છે.
અહીં આટલા બધા ધરતીકંપો શા માટે થાય છે?
પૃથ્વીનું ઉપરનું સ્તર ઘણી મોટી ટેક્ટોનિક પ્લેટોથી બનેલું છે. જ્યારે આ પ્લેટો એકબીજા સાથે અથડાય છે અથવા એકબીજાની નીચે જાય છે, ત્યારે જમીનની અંદર દબાણ બને છે. આ દબાણ અચાનક બહાર આવવાથી ભૂકંપ આવે છે. કોલંબિયા અને વેનેઝુએલાની આસપાસનો વિસ્તાર પણ અનેક ટેકટોનિક પ્લેટોના પ્રભાવ હેઠળ આવે છે. આમાં પેસિફિક પ્લેટ અને નાઝકા પ્લેટ સહિત અનેક પ્લેટોની હિલચાલનો સમાવેશ થાય છે.
આ કારણોસર, આ વિસ્તારમાં ભૂકંપ અને જ્વાળામુખીની ગતિવિધિઓ જોવા મળે છે. વિશ્વના 90 ટકાથી વધુ ભૂકંપ ‘રિંગ ઓફ ફાયર’ ક્ષેત્રમાં આવે છે. વિશ્વના લગભગ 75 ટકા સક્રિય જ્વાળામુખી પણ આ વિસ્તારમાં છે.
જાપાનના માઉન્ટ ફુજી અને ઇન્ડોનેશિયાના ક્રાકાટોઆ આ ક્ષેત્રના મુખ્ય જ્વાળામુખી છે. આ કારણે જ ‘રિંગ ઓફ ફાયર’ની ગણતરી વિશ્વમાં સૌથી વધુ ધરતીકંપ અને જ્વાળામુખીની પ્રવૃત્તિ ધરાવતા વિસ્તારોમાં થાય છે.
આ પણ વાંચો-દિલ્હી રેઈન એલર્ટઃ દિલ્હી-એનસીઆરમાં તોફાન અને વરસાદનો ખતરો, રેડ એલર્ટ જારી, ઘર છોડતા પહેલા જાણો અપડેટ્સ

