ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધ ખતમ કરવા માટે સમજૂતી થઈ હોવાનો દાવો કરનાર પાકિસ્તાન નિષ્ફળ જઈ રહ્યું છે. હજુ સુધી બે રાઉન્ડની વાતચીતનું કોઈ પરિણામ આવ્યું નથી. સ્થિતિ એવી છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ કહે છે કે હવે ઈરાન સાથે કોઈ મુદ્દો નહીં રહે અને તે સમય વેડફી રહ્યો છે. જો ઈરાનને સમજૂતીની કોઈ જરૂરિયાત કે ઈચ્છા હોય તો તે અમને સીધો ફોન કરી શકે છે. જ્યારે ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી પાકિસ્તાનથી સીધા ઓમાનની ફ્લાઈટ લઈને રશિયા પહોંચ્યા હતા. હવે આ મામલે રશિયાની એન્ટ્રીથી વાતાવરણ વધુ ગરમાયું છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રીની રશિયાની મુલાકાત દરમિયાન અમેરિકાએ તમામ પાઈપલાઈન નષ્ટ કરવાની ધમકી આપી છે.
જ્યારે ઈરાની સૂત્રોનો દાવો છે કે હવે પછીની મધ્યસ્થી બેઠક ઓમાનમાં જ થઈ શકે છે. ભૂતકાળમાં પણ ઓમાન ઈરાનની પસંદગી રહ્યું છે. આસિમ મુનીર પણ થોડા દિવસો પહેલા ઓમાન ગયો હતો અને માનવામાં આવે છે કે પાકિસ્તાને હવે સ્વીકારી લીધું છે કે તેના દ્વારા સમજૂતી પર પહોંચવું શક્ય નથી. ભૂતકાળમાં ઓમાન અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વાતચીતનું સ્થળ પણ રહ્યું છે. 28 ફેબ્રુઆરીએ જ્યારે ઈરાન પર અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો ત્યારે પણ ઓમાનમાં જ વાતચીત ચાલી રહી હતી. તે જ સમયે, કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે પાકિસ્તાન આ વાર્તાલાપનું આયોજન એટલા માટે કરવા માંગતું હતું કે અમેરિકા સાથે તેના સંબંધો સુધરે.
દરમિયાન, ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના એક નિવેદન અનુસાર, અબ્બાસ અરાઘચીએ રવિવારે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ અને ઓમાનના વ્યાપક અખાતમાં સુરક્ષા અને ઈરાન-યુએસ સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવાના રાજદ્વારી પ્રયાસો અંગે ચર્ચા કરી. મસ્કતમાં ઓમાનના સુલતાન હૈથમ બિન તારિક અલ-સૈદ સાથેની વાતચીતમાં, અરાઘચીએ કહ્યું કે મધ્ય પૂર્વમાં યુએસ સૈન્યની હાજરી અસુરક્ષા અને વિભાજનને ઉત્તેજન આપી રહી છે, અને તેણે બહારના હસ્તક્ષેપથી મુક્ત પ્રાદેશિક સુરક્ષા માળખું માટે હાકલ કરી. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ રવિવારનો મોટાભાગનો સમય ઓમાનમાં વિતાવ્યો હતો. ઓમાન સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની સરહદે છે. તેથી જ તે મહત્વપૂર્ણ છે.
વાતચીત પહેલા ઈરાને અમેરિકા પાસે માંગ કરી હતી
મધ્યસ્થી પ્રયાસો સાથે સંકળાયેલા એક અધિકારીએ કહ્યું કે ઈરાન હજુ પણ આગ્રહ કરી રહ્યું છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સાથે વાટાઘાટોનો નવો રાઉન્ડ શરૂ કરતા પહેલા તેના બંદરોની યુએસ નાકાબંધી સમાપ્ત થાય. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે મસ્કતમાં અરાઘચીની વાટાઘાટોનું મુખ્ય કેન્દ્ર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લગતા મુદ્દાઓ હતા, જે વાટાઘાટોના માર્ગમાં આવતા મોટા પડકારો પૈકી એક છે. તેમણે કહ્યું કે ઈરાન ઓમાનને હોર્મુઝમાંથી પસાર થતા જહાજો પાસેથી ‘ટોલ’ (ફી) વસૂલવાની સિસ્ટમને સમર્થન આપવા માટે સમજાવવા માંગે છે.
