જહાજોએ 20% ટેક્સ ચૂકવવો પડશે… હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ટ્રમ્પની નવી રમત, કહ્યું-…

યુએસ-ઈરાન કટોકટી: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સૈન્ય તણાવ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને લઈને આવું નિવેદન આપ્યું છે, જેણે વૈશ્વિક રાજકારણ અને ઊર્જા બજારોમાં નવી ચર્ચા જગાવી છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકા આ ​​વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગની સુરક્ષાની જવાબદારી લેવા તૈયાર છે અને જો આવું થાય તો તેના બદલામાં સહયોગી દેશો અને કોમર્શિયલ જહાજો પાસેથી સુરક્ષા ફી પણ લેવી જોઈએ. બીજી બાજુ, ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને પોતાનું વલણ કડક કર્યું છે અને અમેરિકાને સીધી ચેતવણી આપી છે. આ વિકાસ પછી, વિશ્વની નજર હવે આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ પર ટકેલી છે, જ્યાંથી વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ સપ્લાયનો મોટો હિસ્સો પસાર થાય છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફોક્સ ન્યૂઝને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં કહ્યું કે અમેરિકા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને પોતાના નિયંત્રણમાં રાખશે અને જરૂર પડ્યે તેને ઓપરેટ પણ કરી શકે છે. તેણે કહ્યું, “અમે આ સ્ટ્રેટના રક્ષક બનીશું. કદાચ આપણે તેના સંરક્ષક કહેવાઈશું. અમને આ માટે ચૂકવણી કરવી જોઈએ.” ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકા લાંબા સમયથી વિશ્વની દરિયાઈ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરી રહ્યું છે, પરંતુ હવે આ વ્યવસ્થા કોઈપણ આર્થિક ભાગીદારી વિના ચાલી શકે નહીં. તેમના મતે, જે દેશો આ દરિયાઈ માર્ગનો સૌથી વધુ ઉપયોગ કરે છે અને આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ છે તેમણે સુરક્ષાના ખર્ચમાં ફાળો આપવો જોઈએ.

પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ સૌથી મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક કેન્દ્ર બની ગયું છે. તે વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક છે અને લગભગ 20 ટકા તેલ અને ગેસ આ માર્ગ દ્વારા વૈશ્વિક સ્તરે સપ્લાય થાય છે.

ઈરાન દ્વારા આ માર્ગની નાકાબંધી બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને એનર્જીના ભાવમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે તો વિશ્વના ઘણા દેશોમાં મોંઘવારી અને ઊર્જા સંકટ વધુ ઘેરી બની શકે છે.

ટ્રમ્પે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની સુરક્ષાને લઈને પોતાની યોજના પણ આગળ ધપાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા આ ​​દરિયાઈ માર્ગની સુરક્ષા કરશે અને તેના બદલામાં વ્યાપારી જહાજો તેમના માલસામાનના કુલ મૂલ્યના 20 ટકા વસૂલશે.

તેમના મતે આ રકમ સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર થયેલા ખર્ચની ભરપાઈ કરવા માટે હશે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકા મફતમાં આ જવાબદારી ન લઈ શકે કારણ કે ઘણા સમૃદ્ધ દેશો આ માર્ગનો લાભ લે છે અને તેઓએ તેની કિંમત પણ વહેંચવી જોઈએ. સીએનએનના અહેવાલ મુજબ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ સિસ્ટમને લાગુ કરવાની પ્રક્રિયા ટૂંક સમયમાં શરૂ કરવામાં આવશે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ સોશિયલ પર આ મુદ્દા પર વિગતવાર પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ખુલ્લી છે અને ઈરાન સાથે કે વગર ખુલ્લી રહેશે. તેણે લખ્યું છે કે અમેરિકા ‘ઈરાની નાકાબંધી’ ફરીથી લાદી રહ્યું છે. ટ્રમ્પના મતે, તેને ‘ઈરાની નાકાબંધી’ કહેવામાં આવશે કારણ કે તે ફક્ત ઈરાનના જહાજો અને તેના ગ્રાહકોને અસર કરશે. અન્ય તમામ દેશોના જહાજોને આ દરિયાઈ માર્ગનો મુક્તપણે અને કોઈપણ પ્રતિબંધ વિના ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.

રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ઈરાને અગાઉ જાહેરાત કરી હતી કે અધિકૃત જહાજ પસાર થયા પછી હોર્મુઝની સ્ટ્રેટને બંધ કરી દેવામાં આવી છે. ઈરાનના અધિકારીઓએ કહ્યું કે આ દરિયાઈ માર્ગ હાલ પૂરતો બંધ રહેશે અને જ્યાં સુધી આ ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા અને શાંતિ પુનઃસ્થાપિત ન થાય ત્યાં સુધી અન્ય કોઈ જહાજોને પસાર થવા દેવામાં આવશે નહીં. આ નિર્ણય બાદ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધુ વધી છે.

ઈરાન સાથેની અગાઉની સમજૂતીનો ઉલ્લેખ કરતાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે એક સમજૂતીને સંપૂર્ણ રીતે અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ઈરાને તેને તોડી નાખ્યું. તેમણે કહ્યું, “અમારી પાસે એક સમજૂતી હતી. તે સંપૂર્ણ રીતે ફાઈનલ થઈ ગઈ હતી. પરંતુ પછી તેઓએ તેને તોડી નાખ્યું. તેઓ હંમેશા આવું જ કરે છે. અમે આ લોકો સાથે 10 કરારો કર્યા છે, તેથી હવે અમે તેમને સખત માર મારશું.”

ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ સોમવારે જારી કરેલા એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સામાન્ય દરિયાઈ ટ્રાફિકને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો એકમાત્ર રસ્તો એ છે કે અમેરિકા તેની સૈન્ય દખલગીરી બંધ કરે. આઈઆરજીસીએ ચેતવણી આપી હતી કે જો યુએસ આ ક્ષેત્રમાં દખલ કરવાનું ચાલુ રાખશે તો વૈશ્વિક તેલ અને ગેસના પુરવઠા પર વધુ ગંભીર સંકટ ઊભું થઈ શકે છે.

સપ્તાહના અંતથી સોમવાર સુધી અમેરિકા અને ઈરાની દળો વચ્ચે ભારે મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા થયા હતા. તહેરાને દાવો કર્યો હતો કે તેણે ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં અમેરિકી સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવ્યા હતા અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને પણ બંધ રાખ્યું હતું. આ ઘટનાક્રમને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ વધ્યા અને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને નવી ગંભીરતા મળી.