નવી દિલ્હી. આજના સમયમાં દરેક વ્યક્તિના જીવનમાં તણાવ હોય છે. કામનું દબાણ, પારિવારિક જવાબદારીઓ અને બદલાતી જીવનશૈલી ધીમે ધીમે મન પર અસર કરે છે, જેની સીધી અસર આપણા શરીર પર પણ પડે છે. ખાસ કરીને તણાવની અસર હૃદય પર સૌથી વધુ જોવા મળે છે. તબીબો અને નિષ્ણાતોના મતે લાંબા સમય સુધી સ્ટ્રેસ હૃદયની બીમારીઓનું જોખમ વધારી શકે છે. તણાવ દરમિયાન, શરીરમાં હોર્મોન્સ મુક્ત થાય છે જે બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયના ધબકારા વધારે છે. આવી સ્થિતિમાં, સમય સમય પર કેટલીક સરળ આદતો અપનાવીને આપણે આપણા હૃદયને સ્વસ્થ રાખવું જરૂરી છે. ઊંડા શ્વાસોચ્છવાસ એ ખૂબ જ સરળ પદ્ધતિ છે જે તણાવને તરત જ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. આયુર્વેદ અને યોગમાં, તેને પ્રાણાયામનો એક ભાગ માનવામાં આવે છે, જ્યાં શ્વાસ દ્વારા શરીર અને મન સંતુલિત થાય છે. જ્યારે આપણે ધીરે ધીરે ઊંડા શ્વાસ લઈએ છીએ ત્યારે શરીરમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ વધે છે અને મન શાંત થવા લાગે છે. વિજ્ઞાન પણ માને છે કે આ પ્રક્રિયા નર્વસ સિસ્ટમને આરામ આપે છે અને હૃદયના ધબકારા સામાન્ય રહે છે.
આ સિવાય જ્યારે આપણે દરરોજ ચાલીએ છીએ અથવા કોઈ યોગ કરીએ છીએ ત્યારે શરીરમાં આવા હોર્મોન્સ ઉત્પન્ન થાય છે, જે મૂડને સુધારે છે અને તણાવ ઓછો કરે છે. આયુર્વેદમાં, તેને શરીરની ઉર્જાને સંતુલિત કરવાનો માર્ગ માનવામાં આવે છે. વિજ્ઞાન અનુસાર, કસરત રક્ત પરિભ્રમણને સુધારે છે અને હૃદયને મજબૂત બનાવે છે.
સંતુલિત આહાર માત્ર શરીરને જ નહીં પરંતુ મન પર પણ અસર કરે છે. આયુર્વેદમાં સાત્વિક ખોરાકને શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે, જે મનને શાંત અને સ્થિર રાખે છે. તાજા ફળો, લીલા શાકભાજી, આખા અનાજ અને પૂરતું પાણી શરીરને જરૂરી પોષણ પૂરું પાડે છે અને તણાવ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. વિજ્ઞાન એમ પણ કહે છે કે યોગ્ય આહાર બળતરા ઘટાડે છે અને હૃદયની તંદુરસ્તી સુધારે છે.
સારી ઊંઘ પણ તણાવને નિયંત્રિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. જ્યારે શરીરને સંપૂર્ણ આરામ મળે છે, ત્યારે મન પણ શાંત રહે છે અને દિવસભરનો થાક દૂર થાય છે. પૂરતી ઊંઘ લેવાથી હોર્મોન્સ સંતુલિત રહે છે અને હૃદય પર બિનજરૂરી દબાણ નથી પડતું. હૃદયને સ્વસ્થ રાખવા માટે દરરોજ 7 થી 8 કલાકની ઊંડી ઊંઘ જરૂરી માનવામાં આવે છે.
ધ્યાન એક એવી પદ્ધતિ છે જે માનસિક શાંતિ માટે ખૂબ જ અસરકારક માનવામાં આવે છે. નિયમિત ધ્યાન કરવાથી સ્ટ્રેસ હોર્મોન્સનું સ્તર ઘટે છે અને હૃદયની કામગીરીમાં સુધારો થાય છે.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
