દેશના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ ગણાતું બાંગ્લાદેશનું કાપડ ક્ષેત્ર હાલમાં ગંભીર પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. સ્થાનિક સ્પિનિંગ મિલ માલિકો (બાંગ્લાદેશ ટેક્સટાઇલ મિલ્સ એસોસિએશન – BTMA) એ દાવો કર્યો છે કે સ્થાનિક બજાર સસ્તા ભારતીય કોટન યાર્નથી ભરાઈ ગયું છે, જેના કારણે તેમની મિલોને ભારે નુકસાન થઈ રહ્યું છે. તેઓએ વચગાળાની સરકારને અલ્ટીમેટમ આપ્યું છે કે જો બોન્ડેડ વેરહાઉસ સુવિધા હેઠળ યાર્ન (ખાસ કરીને 10-30 કાઉન્ટ કોટન યાર્ન) ની ડ્યુટી ફ્રી આયાત જાન્યુઆરી 2026 ના અંત સુધીમાં બંધ કરવામાં નહીં આવે, તો 1 ફેબ્રુઆરીથી સમગ્ર દેશમાં સ્પિનિંગ એકમો અનિશ્ચિત સમય માટે બંધ કરવામાં આવશે.
બોન્ડેડ વેરહાઉસ સિસ્ટમ હેઠળ આયાત કરવામાં આવતા યાર્ન પર શૂન્ય ડ્યુટીના લાભને સ્થગિત કરવાની માંગ કરતી વચગાળાની સરકાર પર વધતા દબાણ વચ્ચે આ ચેતવણી આવી છે. વાણિજ્ય મંત્રાલયે નેશનલ બોર્ડ ઓફ રેવન્યુને પત્ર લખીને આ સુવિધા પાછી ખેંચવાની ભલામણ કર્યા બાદ સંકટ વધુ ઘેરી બન્યું છે. સ્થાનિક મિલ માલિકો દલીલ કરે છે કે ડ્યૂટી ફ્રી આયાતને કારણે સ્પર્ધામાં અવરોધ ઊભો થયો છે અને સ્થાનિક સ્પિનિંગ એકમોને ગંભીર નુકસાન થયું છે.
ઉત્પાદનમાં 50 ટકાનો ઘટાડો
તમને જણાવી દઈએ કે બાંગ્લાદેશમાં કાપડના ઉત્પાદકો અને નિકાસકારો વર્ષોથી સ્પર્ધાત્મક ભાવ અને સતત સારી ગુણવત્તાને કારણે ભારતમાંથી આયાત કરવામાં આવતા કોટન યાર્ન અને ચીનથી આયાત કરવામાં આવતા પોલિએસ્ટર યાર્ન પર નિર્ભર છે. જોકે, સ્થાનિક મિલ માલિકોનું કહેવું છે કે આ નિર્ભરતાએ સ્થાનિક કાપડ ઉદ્યોગને ગંભીર નાણાકીય મુશ્કેલીમાં ધકેલી દીધો છે. હાલની ગેસ કટોકટીના કારણે સ્થિતિ વધુ વિકટ બની છે. છેલ્લા ત્રણથી ચાર મહિનામાં ગેસની અછત, અનિયમિત પુરવઠો અને ઊર્જાના વધતા ભાવને કારણે ટેક્સટાઇલ સેક્ટરને આશરે $2 બિલિયનનું નુકસાન થયું હોવાનું કહેવાય છે. વારંવાર અપીલ કરવા છતાં મિલોને રાહત દરે ગેસ મળ્યો નથી. ઊંચા ભાવો અને પુરવઠામાં વિક્ષેપને કારણે ઘણા એકમોમાં ઉત્પાદન ક્ષમતામાં લગભગ 50 ટકાનો ઘટાડો થયો છે.
BTMA શું કહે છે?
બાંગ્લાદેશ ટેક્સટાઈલ મિલ્સ એસોસિએશન (BTMA) અનુસાર, સસ્તા ભારતીય યાર્નને કારણે સ્થાનિક બજારમાં છલકાઈ ગયું છે, જેના કારણે રૂ. 12,000 કરોડથી વધુનો સ્ટોક વેચાયો નથી. 50 થી વધુ કાપડ મિલો પહેલેથી જ બંધ થઈ ગઈ છે, જેના કારણે હજારો કામદારો બેરોજગાર થઈ ગયા છે. નાણાકીય દબાણ વધતાં મિલ માલિકો પણ લોન ચૂકવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. કાપડ મિલ માલિકોની મુખ્ય માંગણીઓમાં કોટન યાર્ન માટે ડ્યુટી ફ્રી આયાતની સુવિધા તાત્કાલિક પાછી ખેંચવી, ખાસ કરીને 10 થી 30 કાઉન્ટ કોટન યાર્ન, રાહત અને અવિરત ગેસ સપ્લાય, કટોકટીના સમયગાળા દરમિયાન વેટ વસૂલાતમાં ઘટાડો, બેંક લોન પરના વ્યાજદરમાં ઘટાડો અને સરકાર સાથે ક્ષેત્રને સ્થિર કરવા માટે વ્યાપક સંવાદનો સમાવેશ થાય છે.
2025માં 70 કરોડ કિલો યાર્નની આયાત કરવામાં આવી હતી
તે જ સમયે, સરકારી ડેટા દર્શાવે છે કે બાંગ્લાદેશે 2025 માં લગભગ 700 મિલિયન કિલોગ્રામ યાર્નની આયાત કરી હતી, જેના માટે તેણે લગભગ $ 2 બિલિયન ચૂકવ્યા હતા, જેમાંથી 78 ટકા ભારતમાંથી આયાત કરવામાં આવ્યા હતા. દરમિયાન, BTMAએ ચેતવણી આપી છે કે 1 ફેબ્રુઆરીથી સ્પિનિંગ એકમો બંધ થવાથી દેશભરના લગભગ 10 લાખ કામદારોને અસર થઈ શકે છે અને સંભવિતપણે સામાજિક અશાંતિ તરફ દોરી જશે. એસોસિએશને આ ચિંતાઓ વચગાળાની સરકાર સુધી પહોંચાડી છે. બગડતી કટોકટી હોવા છતાં, સરકારે કોઈપણ વેટ રાહતની જાહેરાત કરી નથી, જે પહેલેથી જ વેચાયેલી ઇન્વેન્ટરી અને ઘટતા ઉત્પાદન સાથે સંઘર્ષ કરી રહેલી મિલોને વધુ દબાણ ઉમેરે છે.
