મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ નવા સ્તરે પહોંચતો દેખાઈ રહ્યો છે. સૈન્ય ગતિવિધિઓમાં વધારો અને વ્યૂહાત્મક તૈયારીઓ વચ્ચે, અમેરિકા હવે ઈઝરાયેલમાં તેની હવાઈ શક્તિને મજબૂત કરવાની દિશામાં પગલાં લઈ રહ્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, વોશિંગ્ટન લાંબા અંતરની સૈન્ય કામગીરી ચાલુ રાખવા માટે વધારાના એર-ટુ-એર રિફ્યુઅલિંગ એરક્રાફ્ટ તૈનાત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ માત્ર સૈન્ય તૈનાતી નથી, પરંતુ ઈરાન પર દબાણ વધારવાની વ્યાપક રણનીતિના ભાગરૂપે માનવામાં આવી રહ્યું છે. બીજી તરફ, આ વિમાનોની હાજરી પણ ઈઝરાયલના સ્થાનિક રાજકારણમાં નવો વિવાદ સર્જી રહી છે, કારણ કે ચૂંટણી પહેલા સરકાર પર નાગરિક સુવિધાઓ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનું દબાણ વધી ગયું છે.
ઈઝરાયેલમાં અમેરિકન એર પાવર વધશે
અહેવાલો અનુસાર, ઇઝરાયેલમાં પહેલેથી જ 60 થી વધુ અમેરિકન એર-ટુ-એર રિફ્યુઅલિંગ એરક્રાફ્ટ છે. તેમાંથી લગભગ 30 એરક્રાફ્ટ તેલ અવીવ નજીકના બેન ગુરિયન ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર તૈનાત છે, જ્યારે લગભગ 30 એરક્રાફ્ટ દક્ષિણ ઇઝરાયેલના રેમન એર બેઝ પર રાખવામાં આવ્યા છે.
હવે અમેરિકા ડઝનેક વધુ રિફ્યુઅલિંગ પ્લેન મોકલવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ એરક્રાફ્ટની સૌથી મોટી ભૂમિકા લાંબા અંતર સુધી ઉડતા ફાઇટર જેટ્સ અને બોમ્બર એરક્રાફ્ટને મિડ-એર ઇંધણ પૂરું પાડવાની છે, જેથી તેઓ અટક્યા વિના સતત સૈન્ય કાર્યવાહી કરી શકે. એવું માનવામાં આવે છે કે પેન્ટાગોન આ વિમાનોને મુખ્યત્વે બેન ગુરિયન એરપોર્ટ પર રાખવા માંગે છે, કારણ કે અન્ય લશ્કરી એરબેઝ ઈરાની મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓ માટે વધુ સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે.
ઈરાન પર દબાણ વધી શકે છે
વ્હાઇટ હાઉસના સિચ્યુએશન રૂમમાં આયોજિત ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ઈરાન વિરુદ્ધ સંભવિત સૈન્ય વિકલ્પો વિશે વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવી હતી. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે હવે માત્ર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સુધી મર્યાદિત કાર્યવાહીને બદલે ઈરાનની અંદર સુધી સૈન્ય કાર્યવાહી પર પણ વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે સત્તાવાર રીતે કોઈ અંતિમ નિર્ણય જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ યુએસ વ્યૂહરચનાનો ઉદ્દેશ્ય ઈરાન પર એટલું દબાણ લાવવાનો છે કે તે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને સંપૂર્ણ રીતે ખુલ્લું રાખે અને પરમાણુ કાર્યક્રમ સંબંધિત અમેરિકાની શરતોને સ્વીકારવા મજબૂર બને.
કયા સ્થળોએ કાર્યવાહી કરી શકાય?
અમેરિકાની વ્યૂહાત્મક યોજનામાં ઈરાનના મહત્ત્વપૂર્ણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને સંભવિત નિશાન બનાવવાની વાત થઈ રહી છે. જેમાં વીજ ઉત્પાદન કેન્દ્રો પર હુમલાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે, જેથી સૈન્ય અને ઔદ્યોગિક ગતિવિધિઓને અસર થઈ શકે છે. આ સિવાય ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ સાથે જોડાયેલા ઠેકાણાઓ પણ સંભવિત નિશાન હોવાનું કહેવાય છે. અહેવાલો અનુસાર, સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડાર અને ભૂગર્ભ પરમાણુ સુવિધાઓ પર કાર્યવાહી માટેના વિકલ્પો પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. કથિત રીતે પિકાક્સે માઉન્ટેન વિસ્તારમાં વિકસિત ભૂગર્ભ પરમાણુ સુવિધા પણ યુએસ દેખરેખ હેઠળ હોવાનું કહેવાય છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી બંદર અબ્બાસ સુધી સૈન્ય હુમલા ચાલુ છે
આ વિસ્તારમાં સૈન્ય ગતિવિધિઓ તેજ છે. અમેરિકન ઓપરેશન સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ અને ઈરાનના દક્ષિણી દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો સુધી વિસ્તરેલું છે. અહેવાલો અનુસાર, બંદર અબ્બાસની આસપાસના અનેક વ્યૂહાત્મક પુલોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. બંદર અબ્બાસને ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)નું મુખ્ય લોજિસ્ટિક્સ કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે, જ્યાંથી હોર્મુઝ પ્રદેશમાં લશ્કરી પુરવઠો અને દારૂગોળો પૂરો પાડવામાં આવે છે.
બીજી તરફ ઈરાન દ્વારા સમર્થિત સૈન્ય ગતિવિધિઓમાં પણ વધારો થયો છે. જોર્ડન, કતાર, બહેરીન, ઈરાક અને કુવૈતમાં અમેરિકન સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવવાના પ્રયાસો થયા હોવાના અહેવાલો છે. તે જ સમયે, IRGCએ સીરિયામાં એક અમેરિકન બેઝ પર હુમલો કરવાનો પણ દાવો કર્યો છે, જો કે એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે અમેરિકન સેનાએ તે બેઝ પહેલા જ ખાલી કરી દીધું હતું.
ઈઝરાયેલની રાજનીતિમાં વિવાદ વધ્યો
અમેરિકાની લશ્કરી તૈયારીઓ હવે ઈઝરાયેલની અંદર પણ રાજકીય ચર્ચાનો વિષય બની ગઈ છે. યુદ્ધના પ્રારંભિક તબક્કામાં, જ્યારે ઇઝરાયેલનું હવાઈ ક્ષેત્ર લગભગ બંધ થઈ ગયું હતું, ત્યારે બેન ગુરિયન એરપોર્ટ પર અમેરિકન લશ્કરી વિમાનોની હાજરી એ મુખ્ય મુદ્દો ન હતો. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. ઉનાળાની રજાઓને કારણે કોમર્શિયલ ફ્લાઈટ્સની સંખ્યામાં વધારો થઈ રહ્યો છે અને આવી સ્થિતિમાં ડઝનબંધ મોટા લશ્કરી વિમાનોના પાર્કિંગને કારણે પેસેન્જર એરક્રાફ્ટના સંચાલનને અસર થવાની આશંકા છે.
ચૂંટણી પહેલા નેતન્યાહુ સરકાર પર દબાણ વધી રહ્યું છે
ઈઝરાયેલમાં આગામી ત્રણ મહિનામાં સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. આવી સ્થિતિમાં આ મુદ્દો રાજકીય રીતે પણ સંવેદનશીલ બની ગયો છે. પરિવહન પ્રધાન મીરી રેજેવે માંગણી કરી છે કે અમેરિકન વિમાનોની સંખ્યા ઘટાડવામાં આવે અથવા તેમને અન્ય એરબેઝ પર સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે, જેથી નાગરિક ફ્લાઇટ્સ ખોરવાઈ ન જાય. જોકે, ઈઝરાયેલનું સંરક્ષણ મંત્રાલય અને સેના આ પ્રસ્તાવ સાથે સહમત નથી. તેમનું માનવું છે કે વર્તમાન સુરક્ષા સ્થિતિમાં અમેરિકન એરક્રાફ્ટની હાજરી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે વોશિંગ્ટને ઈઝરાયેલને આ વિમાનો માટે પૂરતી જગ્યા આપવાનો અનુરોધ પણ કર્યો છે. હવે આ સમગ્ર મામલે અંતિમ નિર્ણય વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુએ લેવાનો છે.
આ પણ વાંચોઃ પાકિસ્તાન સામે નવો મોરચો! બલૂચિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન નજીક આવ્યા, ડ્યુરન્ડ લાઇન પર શું થયું?
