ઈરાન-યુએસ શાંતિ વાર્તા: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી એકવાર સીધી વાતચીતની શક્યતા ચર્ચામાં આવી છે, જોકે હાલમાં બંને દેશો વચ્ચે સીધો સંપર્ક બંધ છે. આમ છતાં બંને દેશો આડકતરી રીતે એકબીજા સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે અને આ પ્રક્રિયામાં પાકિસ્તાન મહત્ત્વપૂર્ણ મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. આ સ્થિતિ એવા સમયે સર્જાઈ છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે તણાવ અને અવિશ્વાસ ઘણો વધી ગયો છે.
તાજેતરમાં, ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ પાકિસ્તાનની મુલાકાત લીધી હતી, જ્યાં તેઓ પાકિસ્તાનના ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીરને મળ્યા હતા. આ બેઠકમાં દ્વિપક્ષીય સંબંધો, ક્ષેત્રીય સ્થિરતા અને રાજદ્વારી પ્રયાસો અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. પાકિસ્તાન હવે બંને દેશો વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકેની ભૂમિકા ભજવવાના પ્રયાસોમાં સક્રિયપણે વ્યસ્ત છે.
સીધી મંત્રણામાં કયા અવરોધો છે?
જ્યાં સુધી અમેરિકી પ્રતિબંધો સંપૂર્ણપણે હટાવી લેવામાં ન આવે ત્યાં સુધી ઈરાને અમેરિકા સાથે સીધી વાતચીત કરવાનો ઈન્કાર કર્યો છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ સમયે કોઈ સીધી બેઠકની કોઈ યોજના નથી. તેના બદલે, બંને દેશો પાકિસ્તાની મધ્યસ્થી દ્વારા તેમના મુદ્દાઓ પર વાટાઘાટ કરવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ
તાજેતરના મહિનાઓમાં, યુએસ અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધો તેમના સૌથી વધુ તણાવપૂર્ણ સ્તરે પહોંચી ગયા છે. અમેરિકાએ તાજેતરમાં ઈરાન તરફ તેના નૌકાદળમાં વધારો કર્યો છે, જ્યારે ઈરાને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને બંધ કરવાની અને યુએસ બંદરોને નાકાબંધી કરવાની ધમકી આપી છે. આ તંગદિલીભર્યા વાતાવરણમાં બંને પક્ષો વચ્ચે જહાજો જપ્ત કરવા જેવી ઘટનાઓ પણ બની છે, જે પરિસ્થિતિને વધુ વણસી રહી છે.
આ તણાવને કારણે બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધનું જોખમ વધી શકે છે અને આ ખરેખર ચિંતાનો વિષય છે. આવી સ્થિતિમાં, સીધી વાતચીતની સંભાવના હોવા છતાં, બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસનો અભાવ છે.
પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી ભૂમિકા
પાકિસ્તાને આ સંકટમાં મધ્યસ્થી તરીકે સક્રિયપણે પોતાની ભૂમિકા અપનાવી છે. આ ઉપરાંત ઓમાન અને રશિયા જેવા દેશો પણ આ દિશામાં યોગદાન આપી રહ્યા છે. ઓમાને અગાઉ યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે રાજદ્વારી વાટાઘાટોમાં મધ્યસ્થી કરી છે અને જીનીવામાં બંને દેશો વચ્ચે પરોક્ષ સંવાદની સુવિધા આપી છે. રશિયા પણ આ ક્ષેત્રમાં શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસો કરી રહ્યું છે, પરંતુ પાકિસ્તાનની ભૂમિકા ખાસ મહત્વની હોઈ શકે છે, કારણ કે તે બંને દેશો વચ્ચે એક વિશ્વસનીય અને પ્રભાવશાળી કડી તરીકે ઉભરી શકે છે.
ઈરાનમાં આંતરિક રાજકારણ અને ભાવિ માર્ગ
ઈરાનની આંતરિક રાજકીય પરિસ્થિતિ પણ વાટાઘાટો પ્રક્રિયાને જટિલ બનાવી રહી છે. દેશમાં ઉદારવાદીઓ અને કટ્ટરપંથીઓ વચ્ચે ઊંડું રાજકીય વિભાજન છે, જે રાજદ્વારી વાતચીતને અસર કરી રહ્યું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ આ વાતચીત દરમિયાન ઈરાનની આંતરિક સ્થિતિને પણ એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ ગણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે ઈરાનની આંતરિક રાજનીતિ વાટાઘાટોના પરિણામને અસર કરી શકે છે, કારણ કે કટ્ટરવાદી તત્વો મંત્રણાને સમર્થન આપતા નથી અને કોઈપણ કરારને મંજૂરી આપવા તૈયાર નથી.
તાજેતરમાં, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી હતી, અને તેને અનિશ્ચિત સમય માટે લંબાવી હતી, જો કે ઈરાને હજુ સુધી આ યુદ્ધવિરામનું પાલન કર્યું નથી અને વાતચીત ફરી શરૂ કરી છે. આ કારણોસર, જો બંને દેશો વચ્ચે સ્થિર વિશ્વાસ અને સમજૂતી તરફ પગલાં લેવામાં નહીં આવે તો ભવિષ્યમાં યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે કોઈપણ પ્રકારની કાયમી સમજૂતીની શક્યતાઓ પણ ઓછી થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો- વૃંદાવનની મુલાકાતે આવ્યા ત્યારે અભિષેક શર્માના ચપ્પલ ગાયબ, ભીડમાં ખુલ્લા પગે શોધતો જોવા મળ્યો, જુઓ વીડિયો
