અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હવે ઈરાન સાથેના સૈન્ય સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવા માટે પરમાણુ કરારને બદલે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને ફરીથી ખોલવાને પ્રાથમિકતા આપી શકે છે. રિપોર્ટ અનુસાર ટ્રમ્પે આ વાત પોતાના વહીવટીતંત્રના વરિષ્ઠ અધિકારીઓને અંગત રીતે કહી છે. તેમણે કહ્યું કે જો ઈરાન હોર્મુઝથી જહાજોની અવરજવરને સંપૂર્ણપણે પુનઃસ્થાપિત કરે છે તો અમેરિકા પરમાણુ કરાર વિના પણ સંઘર્ષમાંથી બહાર આવી શકે છે. હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક છે, જેના દ્વારા મોટા પ્રમાણમાં તેલ અને ગેસનો વેપાર થાય છે.
સંઘર્ષ શરૂ થયા બાદ ઈરાને આ માર્ગ પરથી અવરજવર પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો હતો. સાથે જ એમ પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશોના યુદ્ધ જહાજોને ત્યાંથી પસાર થવા દેવામાં આવશે નહીં. જોકે ઈરાને હોર્મુઝ ખોલવાના બદલામાં ઘણી મોટી શરતો મૂકી છે. ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યોરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી મોહમ્મદ બાઘેર જુલગદ્રાના જણાવ્યા અનુસાર, યુ.એસ.એ યુદ્ધને કાયમી ધોરણે સમાપ્ત કરવું જોઈએ, દરિયાઈ નાકાબંધી હટાવી લેવી જોઈએ અને પ્રદેશમાંથી તેના સૈન્ય દળોને પાછા ખેંચવા જોઈએ. આ સિવાય ઈરાને તમામ પ્રતિબંધો હટાવવા, વિદેશમાં જમા કરેલા તેના પૈસા પાછા મેળવવા અને યુદ્ધમાં થયેલા નુકસાન માટે અબજો ડોલરની વળતરની માંગણી કરી છે.
અમેરિકા સમક્ષ ઈરાનની શું સ્થિતિ છે?
ઈરાને પણ અમેરિકાને તેના નિવેદનોમાં ધમકીઓ અને અપશબ્દો આપવાનું બંધ કરવા અને ક્ષેત્રમાં ઈરાન સમર્થિત જૂથો સામે સૈન્ય કાર્યવાહી બંધ કરવાની માંગ કરી છે. અમેરિકાએ હોર્મુઝમાં જહાજો પર પ્રતિબંધ અને ટેરિફ લાદવાના ઈરાનના પ્રયાસને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં બંને દેશો વચ્ચે સમજૂતીનો માર્ગ મુશ્કેલ જણાય છે. રિપોર્ટ અનુસાર, હોર્મુઝમાં જહાજોની હિલચાલને પ્રભાવિત કરવાની ઈરાનની ક્ષમતાએ તેને અમેરિકા પર દબાણ બનાવવા માટે એક મજબૂત હથિયાર આપ્યું છે. મિસાઇલો અને ડ્રોન દ્વારા દરિયાઇ ટ્રાફિકને વિક્ષેપિત કરવાની ક્ષમતાએ સમગ્ર વિશ્વમાં તેલના ભાવ અને ઊર્જા બજારોમાં અસ્થિરતા વધારી છે.
